Chủ trì hội thảo có các đồng chí: Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Nguyễn Kim Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban chính sách chiến lược Trung ương; Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS Đoàn Minh Huấn cho biết, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt ra yêu cầu cao hơn về năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh và năng lực tự chủ quốc gia. Trong bối cảnh đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đã trở thành động lực then chốt đổi mới mô hình tăng trường và nâng cao năng lực quản trị quốc gia.
Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị đã xác lập yêu cầu đột phá về tư duy, thể chế, nguồn nhân lực hạ tầng và phương thức tổ chức thực hiện, đồng thời chủ động nhận diện nghiên cứu chuẩn bị cho những xu hướng công nghệ mới có tác động sâu rộng trong thời gian tới. Trên tinh thần đó, nghiên cứu về công nghệ lượng tử là một hướng phát triển mới, tạo phát triển đột biến về công nghệ, làm thay đổi sâu sắc nhận thức và cải tạo thế giới nên cần được nhận diện sớm và quan tâm đúng tầm.
“Đây là lĩnh vực mới, chuyên sâu phát triển nhanh, còn nhiều ẩn số, có dư địa chiến lược lớn cho nghiên cứu, cả ở cấp độ nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng, cả nghiên cứu về mặt kỹ thuật và nghiên cứu về mặt quản trị công nghệ để thật sự vì mục tiêu phục vụ con người; tăng cường tự chủ chiến lược vì lợi ích quốc gia dân tộc. Đây thuộc nhóm công nghệ chiến lược theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Vì vậy, nhận diện sớm xu hướng, đánh giá khách quan cơ hội, thách thức và chuẩn bị điều kiện cần thiết cho tương lai là việc phải làm từ hôm nay. Hội thảo thể hiện yêu cầu cấp thiết, kết nối chặt chẽ tư duy lý luận, đào tạo cán bộ, tham mưu chiến lược chính sách với tri thức khoa học và công nghệ hiện đại", PGS.TS Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh.
Theo PGS.TS Đoàn Minh Huấn vấn đề đặt ra là phải nhận diện đúng bản chất xu thế và tác động của công nghệ chiến lược này và trù liệu những vấn đề về quản trị phát triển công nghệ phục vụ đời sống. Đây không còn là câu chuyện riêng của phòng thí nghiệm hay cộng đồng nghiên cứu mà còn tác động sâu rộng đến mô hình phát triền, năng lực cạnh tranh, chất lượng nguồn nhân lực, khả năng tự chủ và vị thế quốc gia.
PGS.TS Đoàn Minh Huấn đề nghị các đại biểu trao đổi trên tinh thần khoa học, thận trọng, có tầm nhìn dài hạn, tránh sự chậm trễ, thụ động hoặc nóng vội chạy theo phong trào, tập trung vào 4 nhóm vấn đề lớn:
Thứ nhất, làm rõ các xu hướng phát triển chủ yếu của công nghệ lượng tử trên thế giới và tác động có thể đặt ra đối với Việt Nam.
Thứ hai, nhận diện những nền tảng Việt Nam đã có, những điều kiện còn thiếu và các vấn đề cần chủ động lưu ý từ sớm cho phát triển công nghệ chiến lược này.
Thứ ba, xác định cách tiếp cận phù hợp với điều kiện thực tiễn Việt Nam, đồng thời từng bước tạo dựng năng lực tích lũy lâu dài.
Thứ tư, những vấn đề đặt ra cho công tác lý luận chính trị và tham mưu chiến lược chính sách, nhất là việc quản trị phát triển công nghệ lượng tử, đặc biệt là tìm các giải pháp đột phá ứng dụng, cũng như bảo đảm an ninh, an toàn, tự chủ chiến lược, bảo đảm cao nhất là lợi ích quốc gia dân tộc.
Phát biểu đề dẫn hội thảo, ông Trần Hồng Thái cho rằng, có những công nghệ khi sản phẩm đã rõ ràng rồi mới bắt đầu học vẫn còn kịp, nhưng cũng có những công nghệ, nhất là công nghệ chiến lược, nếu đợi khi có mọi thứ rõ ràng, tiêu chuẩn đã được xác định, thị trường đã định hình, chuỗi cung ứng đã được kiểm soát, thì khi đó muốn tham gia cũng rất khó. Đó là lý do chúng ta phải quan tâm đến công nghệ lượng tử bởi nhiều quốc gia đã coi đây là một hướng công nghệ chiến lược. Công nghệ lượng tử là cơ hội để đất nước phát triển, mà cũng thách thức mà chúng ta cần tìm hiểu sâu.
Theo ông Trần Hồng Thái, nhân lực cho công nghệ lượng tử không thể đào tạo trong một vài tháng, không thể có ngay một khóa tập huấn. Đây là nhân lực liên ngành: vật lý, toán học, khoa học máy tính, mật mã, quang tử, vật liệu, điện tử, điều khiển, đo lường, phần mềm, dữ liệu và liên quan đến nhiều khoa học khác nhau, có cả khoa học xã hội nhân văn, thậm chí là khoa học tôn giáo. Muốn có lực lượng đó phải chuẩn bị sớm, phải có nhóm nghiên cứu, phải có phòng thí nghiệm, phải có người trẻ được dẫn dắt, phải có chuyên gia trong và ngoài nước cùng tham gia.
"Chúng ta phải chủ động nhưng không nóng vội, không chạy đua toàn diện với các cường quốc nhưng không đứng ngoài quan sát. Chúng ta phải đi sớm về nhận thức, đi chắc về nền tảng, đi đúng vào những khâu tạo năng lượng, năng lực phù hợp với điều kiện của Việt Nam", ông Trần Hồng Thái khẳng định.
Các trao đổi tại hội thảo đã cập nhật xu thế quốc tế, nhận diện rõ hơn các giới hạn kỹ thuật, đánh giá khả năng triển khai thực tế và lựa chọn cách tiếp cận phù hợp với điều kiện của Việt Nam. Các ý kiến tập trung thảo luận vào một số vấn đề lớn: Việt Nam nên lựa chọn hướng ưu tiên nào trong công nghệ lượng tử? Tổ chức thực hiện nguồn lực ra sao? Phát triển nhân lực như thế nào? Chuẩn bị thế nào cho an toàn lượng tử? Cần thiết kế cơ chế thực hiện, cơ chế tài chính, cơ chế đánh giá phù hợp ra sao để phát triển công nghệ lượng tử một cách thực chất, dài hạn và có hiệu quả.
Bình luận
Bình luận của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng
Đang tải bình luận...