Nhiều ca bệnh phức tạp đã được điều trị thành công, các mô hình chăm sóc sức khỏe mới từng bước được triển khai… Những kết quả này cho thấy, hệ thống y tế đang hướng tới hiệu quả cao hơn và lấy người bệnh làm trung tâm. Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng công nghệ hiện đại gắn với nâng cao chất lượng bệnh viện được xác định là yếu tố then chốt, góp phần thúc đẩy ngành y tế Việt Nam phát triển bền vững và đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Công nghệ số mở ra bước tiến mới trong khám, chữa bệnh

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong lĩnh vực y tế, góp phần tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe. Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh mà còn giúp các cơ sở y tế quản lý hiệu quả hơn, giảm chi phí vận hành và cải thiện trải nghiệm của người bệnh.

Đáng chú ý, các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Internet vạn vật (IoT) đang mở ra nhiều cơ hội nâng cao chất lượng chăm sóc. Nhờ khai thác dữ liệu và kết nối thông minh, bác sĩ có thể chẩn đoán chính xác hơn, theo dõi sức khỏe người bệnh theo thời gian thực, kể cả từ xa, qua đó hỗ trợ đưa ra các quyết định điều trị kịp thời và hiệu quả.

Một trong những minh chứng rõ nét cho việc ứng dụng công nghệ tiên tiến trong khám, chữa bệnh là ca phẫu thuật đa chuyên khoa đặc biệt phức tạp vừa được thực hiện thành công tại Bệnh viện E. Các bác sĩ đã kết hợp điều trị u não và chấn thương hàm mặt nặng cho bệnh nhân nữ 77 tuổi, nhờ đồng thời áp dụng hệ thống định vị thần kinh trong mổ (Navigation) và công nghệ 3D trong lập kế hoạch, tạo hình hàm mặt, qua đó phục hồi cả chức năng và thẩm mỹ cho người bệnh.

Bệnh nhân u não lâu năm, kèm gãy xương hàm dưới nặng do ngã khi lên cơn động kinh, trong bối cảnh tuổi cao và nhiều bệnh nền, khiến phẫu thuật truyền thống tiềm ẩn nhiều rủi ro. Trước thách thức này, ê-kíp điều trị đã ứng dụng công nghệ 3D từ dữ liệu CT scan để mô phỏng phẫu thuật, in mẫu xương hàm và chuẩn bị nẹp titan cá thể hóa.

Ca mổ được thực hiện với sự phối hợp giữa kíp Ngoại Thần kinh và Phẫu thuật Hàm mặt, dưới hỗ trợ của hệ thống Navigation, giúp xử lý khối u an toàn, cố định xương hàm chính xác, rút ngắn thời gian mổ và giảm nguy cơ biến chứng.

Không chỉ trong phẫu thuật thần kinh - hàm mặt, công nghệ cao còn được áp dụng hiệu quả trong ghép tạng. Đầu tháng 10/2025, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã thực hiện thành công ca ghép thận đặc biệt: lấy thận tự thân ra ngoài cơ thể để tái tạo mạch máu, sau đó ghép lại cho chính người bệnh - ca đầu tiên được ghi nhận tại Việt Nam.

Thành công của ca mổ là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa, mở ra cơ hội bảo tồn thận cho các bệnh nhân có tổn thương mạch máu phức tạp, thay vì buộc phải cắt bỏ thận như trước. Trên thế giới, số trường hợp can thiệp mạch máu phức tạp tương tự vẫn còn rất hạn chế.

Từ chuyển đổi số đến nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh

Không chỉ trong thực tiễn điều trị, chuyển đổi số và công nghệ y tế còn được các chuyên gia công nghệ đánh giá là động lực then chốt cho sự phát triển của ngành y trong thời gian tới.

Ông Vũ Anh Tú, Giám đốc Công nghệ Tập đoàn FPT cho rằng, công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), sẽ tạo ra bước nhảy vọt trong chăm sóc sức khỏe nhờ khả năng xử lý dữ liệu lớn và cá thể hóa dịch vụ y tế. Theo ông, nếu khai thác hiệu quả công nghệ và dữ liệu, Việt Nam có thể bứt phá nhanh ở hai lĩnh vực: trở thành điểm đến cho thử nghiệm thuốc mới và phát triển các mô hình khám chữa bệnh kiểu mới như bệnh viện từ xa.

Thực tế cho thấy, sự phát triển của các công nghệ y học tiên tiến đang từng bước củng cố niềm tin và sự an tâm cho người bệnh trong quá trình khám, điều trị. Chị Bùi Thị Nguyệt (Hải Dương), từng bị đột quỵ cách đây khoảng 1,5 năm, hiện phải tái khám định kỳ hàng tháng tại Bệnh viện Bạch Mai cho biết, mỗi lần đi viện đều có chồng đi cùng để hỗ trợ do đồng thời mắc u nhầy tim và tổn thương não.

Theo chị Nguyệt, khi xảy ra đột quỵ, gia đình đã đưa chị thẳng lên bệnh viện tuyến trên vì tuyến dưới không đủ điều kiện xử lý bệnh lý phức tạp này. “Hơn một năm điều trị, tôi cảm thấy yên tâm hơn nhờ hệ thống thiết bị ngày càng hiện đại, đội ngũ bác sĩ chuyên sâu. Các thủ tục, hồ sơ bệnh án và chuyển tuyến cũng được thực hiện nhanh gọn, tạo thuận lợi rõ rệt cho người bệnh”.

Từ thực tiễn đó, nhiều ý kiến cho rằng, bên cạnh đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ tiên tiến trong khám, chẩn đoán và điều trị, việc nâng cao chất lượng hoạt động của các bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh cần được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu của ngành y tế. Chất lượng bệnh viện không chỉ nằm ở trang thiết bị hiện đại mà còn thể hiện ở chất lượng nguồn nhân lực, quy trình chuyên môn và thái độ phục vụ người bệnh.

Theo BS Nguyễn Trung Cấp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, chất lượng khám, chữa bệnh cần được nhìn nhận như một tổng thể nhiều yếu tố, trong đó năng lực chuyên môn của đội ngũ y tế luôn giữ vai trò then chốt và là mối quan tâm hàng đầu của người bệnh. Bên cạnh chuyên môn, các điều kiện về cơ sở vật chất, môi trường điều trị, chăm sóc điều dưỡng, thái độ phục vụ và hệ thống dịch vụ hỗ trợ cũng góp phần quan trọng tạo nên chất lượng chung của bệnh viện. Thực tế cho thấy, không ít cơ sở y tế dù còn hạn chế về điều kiện vật chất nhưng nhờ chuyên môn vững vẫn thu hút đông người bệnh. Tuy nhiên, theo ông, trách nhiệm của các nhà quản lý là không dừng lại ở thế mạnh chuyên môn, mà từng bước nâng cao đồng bộ tất cả các yếu tố cấu thành chất lượng dịch vụ y tế.

Đề cập đến chuyển đổi số, BS Cấp cho rằng, đây là quá trình cần nguồn lực đầu tư lớn, song chỉ thực sự phát huy ý nghĩa khi giúp nâng cao năng suất làm việc của nhân viên y tế, giảm chi phí vận hành và mang lại thuận lợi thiết thực cho người bệnh. Ông nhấn mạnh, chuyển đổi số chỉ có thể coi là thành công khi bác sĩ làm việc hiệu quả hơn, quy trình được rút gọn và người bệnh được phục vụ tốt hơn; ngược lại, nếu đầu tư lớn nhưng không tạo ra giá trị gia tăng thì khó đạt được hiệu quả mong muốn.

Cũng theo BS Cấp, để chuyển đổi số đi vào thực chất, cần có các chính sách đồng bộ đi kèm, đặc biệt là cơ chế liên quan đến nhân lực. Khi công nghệ giúp tăng năng suất lao động, những quy định mang tính cứng nhắc, như định mức nhân viên trên giường bệnh, cần được điều chỉnh phù hợp để không trở thành rào cản cho đổi mới và sáng tạo.

Trong tầm nhìn 3-5 năm tới, BS Cấp kỳ vọng hệ thống y tế sẽ phát triển một cách đồng bộ, bền vững dựa trên ba trụ cột chính. Thứ nhất là hoàn thiện cơ chế, chính sách với định hướng dài hạn, rõ ràng, tạo điều kiện để các bệnh viện và địa phương chủ động xây dựng lộ trình phát triển. Thứ hai là cơ chế tài chính, trong đó việc tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế cần gắn với việc phân định rõ trách nhiệm chi trả giữa người bệnh, bảo hiểm y tế và ngân sách nhà nước. Thứ ba là tăng cường truyền thông, giáo dục sức khỏe, giúp người dân chủ động phòng bệnh, từ đó góp phần giảm áp lực cho hệ thống khám, chữa bệnh.

Chuyển đổi số y tế: Kỳ vọng và thực tế

VOV.VN - 32,1 triệu sổ sức khỏe điện tử đã được tích hợp qua VNeID, nhưng bệnh nhân vẫn phải lặp lại xét nghiệm. Điều này phản ánh gì về hệ thống y tế số mà chúng ta đang xây dựng?