Theo EatingWell, người bệnh nên tập trung vào 4 thông tin quan trọng gồm khẩu phần ăn, tổng lượng carbohydrate, chất xơ và đường bổ sung. Đây là những yếu tố giúp đánh giá thực phẩm có phù hợp với kế hoạch kiểm soát đường huyết hay không. Bên cạnh đó, cách kết hợp thực phẩm, lượng thức ăn tiêu thụ và thời điểm ăn uống cũng có vai trò quan trọng đối với việc kiểm soát đường huyết.
Khẩu phần ăn có thể là thông tin quan trọng nhất trên nhãn dinh dưỡng, bởi tất cả các chỉ số dinh dưỡng khác đều được tính dựa trên lượng thực phẩm này. Tuy nhiên, khẩu phần ghi trên nhãn không nhất thiết tương ứng với lượng thực phẩm mà một người thực sự tiêu thụ.
Theo chuyên gia, nếu nhãn dinh dưỡng ghi khẩu phần là nửa cốc nhưng bạn ăn một cốc rưỡi, lượng carbohydrate, đường và các chất dinh dưỡng khác tiêu thụ sẽ tăng gấp ba lần so với thông tin ghi trên nhãn. Vì vậy, người bệnh cần xác định lượng thực phẩm thực tế mình ăn và đối chiếu với khẩu phần được công bố để tính toán chính xác lượng chất dinh dưỡng nạp vào cơ thể.
Theo chuyên gia, tổng lượng carbohydrate phản ánh rõ hơn khả năng ảnh hưởng của thực phẩm đến đường huyết so với việc chỉ xem xét lượng đường. Carbohydrate bao gồm đường, tinh bột và chất xơ. Khi được tiêu hóa, đường và tinh bột sẽ phân giải thành glucose, trong khi chất xơ không được tiêu hóa theo cách tương tự. Việc kiểm tra tổng lượng carbohydrate giúp người bệnh đánh giá thực phẩm có phù hợp với bữa ăn chính hoặc bữa phụ hay không.
Tuy nhiên, không có một mức carbohydrate lý tưởng áp dụng chung cho tất cả người mắc bệnh tiểu đường. Nhu cầu của mỗi người phụ thuộc vào mức độ hoạt động thể chất, thuốc đang sử dụng, mục tiêu kiểm soát đường huyết và chế độ ăn uống tổng thể.
Do đó, người bệnh có thể tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng hoặc nhân viên y tế để xác định lượng carbohydrate phù hợp với nhu cầu cá nhân.
Chất xơ là thành phần carbohydrate mà cơ thể không tiêu hóa hoàn toàn và có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết thông qua nhiều cơ chế. Chất xơ hòa tan tạo thành một lớp gel trong đường tiêu hóa, giúp làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày và hấp thu carbohydrate, từ đó hạn chế mức tăng đường huyết sau bữa ăn.
Một số loại chất xơ khác đi qua đường tiêu hóa mà không được tiêu hóa cho đến khi tới đại tràng. Tại đây, vi khuẩn đường ruột lên men chất xơ, tạo ra các axit béo chuỗi ngắn có thể cải thiện độ nhạy insulin và hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Theo chuyên gia, người bệnh nên ưu tiên thực phẩm chứa ít nhất 3g chất xơ trong mỗi khẩu phần, lý tưởng là từ 5g trở lên.
Hiệp hội Đái tháo đường Mỹ (ADA) khuyến nghị tiêu thụ khoảng 14g chất xơ trên mỗi 1.000 calo nạp vào để hỗ trợ duy trì đường huyết ổn định.
Đường bổ sung có thể xuất hiện trong nhiều thực phẩm quen thuộc như bánh mì, ngũ cốc và nước sốt mì ống. Đường bổ sung bao gồm các chất tạo ngọt được thêm vào trong quá trình chế biến hoặc chuẩn bị thực phẩm, chẳng hạn như đường ăn, mật ong, siro chà là và đường dừa.
Trên nhãn dinh dưỡng, lượng đường bổ sung thường được ghi bên dưới mục tổng lượng đường. Lượng đường bổ sung cũng đã được tính trong tổng lượng đường và tổng lượng carbohydrate.
Theo chuyên gia, người tiêu dùng nên ưu tiên những sản phẩm có lượng đường bổ sung càng thấp càng tốt. Một cách nhận biết nhanh là dựa vào tỷ lệ phần trăm giá trị dinh dưỡng hằng ngày (%DV). Nếu đường bổ sung chiếm 5% DV hoặc thấp hơn thì được coi là ít, trong khi từ 20% DV trở lên được coi là nhiều.
Việc so sánh những sản phẩm tương tự nhau, với cùng khẩu phần, sẽ giúp lựa chọn thực phẩm chứa ít đường bổ sung hơn. Tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý rằng không chỉ đường mà tất cả carbohydrate có thể tiêu hóa đều có khả năng ảnh hưởng đến đường huyết.
Những sản phẩm được quảng cáo là "không đường" hoặc "0 đường" không có nghĩa là hoàn toàn không chứa carbohydrate hoặc không ảnh hưởng đến đường huyết. Theo chuyên gia, nhãn "không đường" hoặc "0 đường" thường có nghĩa là sản phẩm chứa dưới 0,5g đường trong mỗi khẩu phần. Tuy nhiên, thực phẩm vẫn có thể chứa carbohydrate từ tinh bột, bột mì tinh chế hoặc các loại đường rượu, có thể ảnh hưởng đến đường huyết.
Bên cạnh 4 thông tin quan trọng trên nhãn dinh dưỡng, người mắc bệnh tiểu đường cũng cần chú ý đến cách kết hợp và chế biến thực phẩm.
Kết hợp protein với carbohydrate
Theo chuyên gia, protein giúp tạo cảm giác no. Khi kết hợp protein với thực phẩm giàu carbohydrate, chất xơ hoặc chất béo lành mạnh, bữa ăn có thể giúp điều hòa phản ứng đường huyết.
Chẳng hạn, thay vì loại bỏ hoàn toàn bánh mì nướng khỏi chế độ ăn, người bệnh có thể lựa chọn bánh mì nguyên cám giàu chất xơ và ăn cùng trứng hoặc bơ hạt. Cách kết hợp này giúp người bệnh vẫn có thể thưởng thức thực phẩm chứa carbohydrate trong một bữa ăn cân bằng hơn.
Chú ý phương pháp chế biến
Theo chuyên gia, các phương pháp như nướng, hấp hoặc áp chảo với dầu không bão hòa, gia vị và thảo mộc có thể giúp món ăn ngon miệng mà không cần sử dụng nhiều chất béo bão hòa hoặc muối.
Những phương pháp này cũng giúp hạn chế việc phụ thuộc vào nước sốt chứa nhiều đường. Trong khi đó, thực phẩm tẩm bột và chiên rán có thể làm tăng lượng carbohydrate và chất béo, bao gồm cả chất béo bão hòa, từ đó ảnh hưởng đến phản ứng đường huyết.
Ngoài ra, việc nấu chín rồi để nguội thực phẩm giàu tinh bột có thể khiến một phần tinh bột chuyển thành tinh bột kháng, khó tiêu hóa hơn, qua đó có khả năng hạn chế mức tăng đường huyết sau ăn.
Kiểm tra lượng natri
Sức khỏe tim mạch đặc biệt quan trọng đối với người mắc bệnh tiểu đường, bởi căn bệnh này làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim.
Theo chuyên gia, người tiêu dùng nên kiểm tra tỷ lệ %DV của natri trên nhãn dinh dưỡng. Mức dưới 5% được coi là thấp, trong khi từ 20% trở lên được coi là cao.
Hiệp hội Đái tháo đường Mỹ khuyến nghị lượng natri tiêu thụ dưới 2.300mg mỗi ngày. Đây cũng là mức được sử dụng để tính giá trị dinh dưỡng hằng ngày trên nhãn thực phẩm tại Mỹ.
Quan tâm đến chế độ ăn tổng thể
Theo chuyên gia, người mắc bệnh tiểu đường không nhất thiết phải từ bỏ những món ăn truyền thống hoặc thực phẩm yêu thích để kiểm soát đường huyết. Thay vào đó, nên chú ý đến khẩu phần, cách kết hợp thực phẩm và sự cân bằng trong chế độ ăn uống.
Hiểu đúng các thông tin trên nhãn dinh dưỡng có thể giúp người mắc bệnh tiểu đường lựa chọn thực phẩm phù hợp hơn với mục tiêu kiểm soát đường huyết.
Người bệnh nên bắt đầu bằng việc kiểm tra khẩu phần ăn, sau đó xem xét tổng lượng carbohydrate, chất xơ và đường bổ sung. Đặc biệt, cần nhớ rằng thực phẩm được ghi nhãn "không đường" không đồng nghĩa với việc không chứa carbohydrate.
Việc kết hợp thông tin dinh dưỡng với khẩu phần thực tế và thành phần bữa ăn sẽ giúp người bệnh kiểm soát đường huyết mà vẫn duy trì chế độ ăn đa dạng, phù hợp với sở thích cá nhân.
VOV.VN - Người mắc tiểu đường không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn đồ ngọt. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ, kiểm soát lượng carbohydrate và khẩu phần ăn giúp hạn chế tăng đường huyết.
Bình luận
Bình luận của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng
Đang tải bình luận...