Tại An Giang, nơi hội tụ nhiều sắc màu văn hóa, tôn giáo, việc chăm lo đời sống cho các nghệ nhân - những “báu vật nhân văn sống” - không chỉ là chính sách văn hóa, mà còn là trụ cột an sinh, nền tảng để nuôi dưỡng niềm tin và động lực trao truyền di sản qua các thế hệ.
Từ chính sách hỗ trợ nghệ nhân, tạo điều kiện truyền dạy cho thế hệ trẻ, đến định hướng xã hội hóa hoạt động văn hóa sau sáp nhập, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh An Giang Nguyễn Diệp Mai đã có những chia sẻ thẳng thắn, cho thấy cách địa phương vun đắp “Xuân niềm tin” từ nền tảng văn hóa bền vững.
PV: Thưa bà, sau khi sáp nhập, xin bà cho biết hiện nay tỉnh An Giang có bao nhiêu nghệ nhân nhân dân và địa phương đang có những chính sách gì để phát huy vai trò của các nghệ nhân trong bảo tồn di sản?
Bà Nguyễn Diệp Mai: Hiện nay, tỉnh An Giang có 4 nghệ nhân nhân dân, sinh hoạt và hoạt động ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong thời gian qua, tỉnh đã ban hành và triển khai nhiều chính sách nhằm hỗ trợ đội ngũ nghệ nhân, trong đó xác định việc bảo đảm an sinh xã hội là yếu tố rất quan trọng để các nghệ nhân yên tâm gắn bó với di sản.
Trước hết, tỉnh quan tâm hỗ trợ đời sống cho các nghệ nhân thông qua các chính sách như hỗ trợ mua bảo hiểm y tế, trợ cấp sinh hoạt hằng tháng. Đây là nguồn động viên thiết thực, giúp các nghệ nhân có điều kiện ổn định cuộc sống, từ đó tiếp tục thực hành và gìn giữ nghề truyền thống, các giá trị di sản mà mình đang nắm giữ.
Song song với công tác an sinh, tỉnh luôn tạo điều kiện để các nghệ nhân tham gia trực tiếp vào hoạt động thực hành và truyền dạy di sản trong cộng đồng. Các nghệ nhân được mời tổ chức các lớp truyền dạy cho học trò, cho bà con xung quanh nơi họ sinh sống, nhằm truyền lại tri thức, kinh nghiệm và kỹ năng đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Bên cạnh đó, chúng tôi cũng tổ chức các lớp tập huấn ngắn hạn, mời chính các nghệ nhân tham gia giảng dạy, chia sẻ kinh nghiệm thực hành nghề cho thế hệ trẻ và đội ngũ làm công tác văn hóa ở cơ sở. Qua đó tạo sự kết nối, tương thông giữa công tác quản lý nhà nước với cộng đồng – những người vừa là chủ thể sáng tạo, vừa là đối tượng thụ hưởng di sản văn hóa.
PV: Từ khi sáp nhập tỉnh đến nay, các lớp tập huấn, truyền dạy đã được triển khai ra sao và đạt kết quả như thế nào, thưa bà?
Bà Nguyễn Diệp Mai: Từ ngày 1/7/2025 đến nay, Sở Văn hóa và Thể thao đã tổ chức được 2 lớp. Một lớp tập trung phổ biến những nội dung cơ bản của Luật Di sản văn hóa sửa đổi năm 2024, giúp các nghệ nhân và những người làm công tác văn hóa ở cơ sở nắm rõ quy định pháp luật để áp dụng vào hoạt động thực tiễn tại địa phương.
Lớp thứ hai là tập huấn về công tác bảo vệ di tích, bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể gắn với di tích. Lớp học thu hút sự tham gia đông đảo của các nghệ nhân, các ban quản lý, ban bảo vệ di tích cũng như cán bộ văn hóa ở các xã, phường, ấp, khóm trên địa bàn tỉnh. Qua các lớp này, nhận thức và kỹ năng thực hành công tác bảo tồn di sản ở cơ sở được nâng lên rõ rệt.
PV: Trong quá trình phát huy vai trò của các nghệ nhân, địa phương đang gặp những khó khăn gì và có đề xuất giải pháp ra sao trong thời gian tới?
Bà Nguyễn Diệp Mai: Hiện nay, Luật Di sản văn hóa sửa đổi năm 2024 cũng như các nghị định hướng dẫn đã quy định khá rõ về các định mức hỗ trợ cho nghệ nhân. Tuy nhiên, các định mức này vẫn mang tính chung, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế.
Thực tế cho thấy, phần lớn các nghệ nhân hoạt động nghề không có nguồn thu ổn định, không hưởng lương, mà chủ yếu dựa vào chính sách hỗ trợ sinh hoạt hằng tháng của Nhà nước. Khi các nghệ nhân tổ chức lớp truyền dạy hoặc các hoạt động bảo tồn di sản thì thường gặp khó khăn về cơ sở vật chất và kinh phí. Trước thực trạng đó, Sở sẽ tiếp tục tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh để có những giải pháp tháo gỡ phù hợp hơn trong thời gian tới.
PV: Trong bối cảnh địa phương mở rộng không gian quản lý di sản sau sáp nhập, định hướng bảo tồn và phát huy giá trị di sản của An Giang thời gian tới là gì, thưa bà?
Bà Nguyễn Diệp Mai: Luật Di sản văn hóa sửa đổi năm 2024 đã có hiệu lực, cùng với đó là các nghị định hướng dẫn sắp được triển khai, tạo hành lang pháp lý khá đầy đủ cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản trên tất cả các lĩnh vực, không chỉ riêng đối với nghệ nhân.
Trên cơ sở đó, Sở sẽ tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh xây dựng các kế hoạch ngắn hạn và dài hạn. Trước mắt là kế hoạch 5 năm mang tính tổng thể, bao gồm bảo tồn di sản văn hóa vật thể, phi vật thể và di sản gắn với di tích, phát huy tối đa vai trò của cộng đồng trong công tác bảo tồn.
Về lâu dài, tỉnh sẽ xây dựng chiến lược 10 năm nhằm đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động văn hóa. An Giang là địa phương có sự đa dạng cao về văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng, trong đó có nhiều tôn giáo nội sinh - đây cũng là một phần quan trọng của di sản văn hóa dân tộc. Vì vậy, bảo tồn di sản phải gắn với an sinh xã hội, với đời sống của người dân, để các giá trị văn hóa tiếp tục được gìn giữ và phát huy bền vững.
PV: Xin cảm ơn bà!
VOV.VN - Trên dải đất An Giang, bức tranh về tôn giáo, văn hóa và con người không vẽ bằng những gam màu rực rỡ phô trương, mà hiện lên từ những chi tiết rất đời thường.
Bình luận
Bình luận của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng
Đang tải bình luận...