Nghi lễ Nhận và dạy con tràng nhập môn kế tục nghề Then của dân tộc Tày

Tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, nghi lễ độc đáo “nhận và dạy con tràng nhập môn” - một phần trong quá trình trao truyền và kế tục nghề Then đã được tái hiện tại khu làng dân tộc Tày.

Bàn thờ tổ nghề được bày biện đầy đủ lễ vật theo phong tục truyền thống. Mỗi lễ vật mang ý nghĩa tâm linh, thể hiện sự thành kính trước khi nghi lễ bắt đầu.

Trong không gian linh thiêng, các bà Then cất tiếng chuông ngân vang, mở lối mời gọi gia tiên, thổ địa, quân binh và các mã nhập môn về chứng lễ.

Các bà Then cùng nhau chọn ngày lành tháng tốt, tay cầm bát nước thơm với lá chanh, thực hiện nghi thức giải vía, thanh tẩy, giúp con đồng mới gột rửa những điều chưa lành, sẵn sàng bước vào hành trình học đạo.

Dẫn đầu đoàn hành lễ, thầy Then tay cầm sóc nhạc, quạt và đàn tính, đưa quân lên đường.

Thầy Then tiếp tục dẫn dắt con đồng và quân binh bước vào nghi thức lượn xuồng, lượn đò - vượt sông mang lễ vật sang bến mới.

Con tràng quỳ trước bàn thờ, thể hiện lòng thành kính và quyết tâm theo học.

Khép lại các nghi thức, con tràng không chỉ dừng lại ở vai trò người học, mà còn trở thành người tiếp nhận và gìn giữ những giá trị văn hóa, đạo đức, cùng trách nhiệm gắn bó với cộng đồng.

Một nội dung quan trọng trong nghi lễ là phần trao pháp cụ, khi thầy Then truyền lại cho con tràng những vật dụng hành nghề như đàn tính, sóc nhạc, quạt, mũ, áo… Trong đó, đàn tính giữ vị trí đặc biệt, là phương tiện để cất lên lời Then, kết nối với thế giới thần linh. Việc trao pháp cụ không chỉ mang ý nghĩa vật chất mà còn là sự gửi gắm tri thức, kinh nghiệm và niềm tin từ thế hệ đi trước.

Quá trình học không chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ mà còn là sự “nhập tâm”, thấu hiểu và cảm nhận.

Sau quá trình học tập, con tràng thực hành lại những gì đã được truyền dạy dưới sự chứng kiến của thầy và thần linh. Đây là bước kiểm chứng quan trọng, thể hiện khả năng tiếp nhận và sự “khai mở” về mặt tâm linh của người học.

Khi hoàn thành, thầy Then thực hiện nghi thức công nhận, đánh dấu việc con tràng chính thức được nhập môn và có thể tiếp tục con đường tu học, hành nghề.

Khi nghi lễ hoàn tất, các bà Then tay cầm cây mía, đứng thành vòng tròn và bắt đầu những điệu múa uyển chuyển trong tiếng hát Then ngân vang.

Những cây mía vươn cao tượng trưng cho sự trưởng thành, cho người học trò đang từng bước lớn lên, vững vàng trên con đường đạo.

Sau nghi thức nhận phép, các thầy Then cùng cất lời gọi vía, gọi hồn các đấng bề trên trở về trần gian, ban phúc lành cho muôn người: sức khỏe, bình an và may mắn.

Nghi lễ khép lại với nghi thức chia lộc, đánh dấu việc con tràng chính thức được công nhận. Từ đây, người học mang trên mình trách nhiệm gìn giữ, thực hành và tiếp nối di sản Then trong cộng đồng.

"Nghi lễ “Nhận và dạy con tràng nhập môn” trao truyền nghề Then của dân tộc Tày"

Bình luận