Giữa nhịp sống đô thị ngày một hối hả của phường Trà Vinh (tỉnh Vĩnh Long), nơi tiếng xe cộ nối dài theo từng nhịp thời gian, vẫn có một bóng cây trầm mặc đứng yên bên đường Sơn Thông suốt hơn bảy thế kỷ.
Cây dầu rái ấy, với tán lá xoè rộng như chiếc dù khổng lồ, không chỉ là một cá thể thực vật quý hiếm mà còn là chứng nhân lặng lẽ của lịch sử khai mở vùng đất, của những năm tháng chiến tranh, của tín ngưỡng dân gian và sức sống bền bỉ của văn hoá miền sông nước.
Nếu không có người dân địa phương chỉ dẫn, ít ai ngờ rằng giữa con đường nhộn nhịp hôm nay lại tồn tại một “lão nhân xanh” đã đi qua hơn 700 mùa mưa nắng. Từ xa, tán cây phủ kín khoảng không gian hàng trăm mét vuông, thân vươn cao gần 30 mét, gốc cây xù xì có chu vi khoảng 8 mét. Người dân quen gọi đó là cây dầu dù, bởi dáng xoè tròn che mát cả một vùng, như cánh tay rộng mở ôm trọn phố phường.
Ông Nguyễn Văn Hòa, 63 tuổi, người đã lớn lên bên gốc cây, kể lại bằng giọng chậm rãi, pha chút hoài niệm: “Hồi tôi còn nhỏ, cây đã to lắm rồi. Người lớn trong xóm dặn hoài, đi ngang phải cúi đầu, không được bẻ cành, không được nói bậy. Ai cũng coi cây như có linh hồn, như một người già trong nhà”. Lời dặn ấy theo ông suốt cả cuộc đời, trở thành thói quen tự nhiên của bao thế hệ cư dân quanh cây.
Khác với người Việt chuộng cây kiểng trồng chậu, người Khmer dành sự tôn kính đặc biệt cho những cây cổ thụ thân lớn, rễ nổi, tán rộng – nơi chim chóc tìm về trú ngụ và, theo niềm tin dân gian, cũng là nơi thần linh ngự trị. Chính sự kính sợ và tôn trọng ấy đã âm thầm che chở cho nhiều cây sao, cây dầu ở Vĩnh Long sống thọ hàng trăm năm, trong đó có cây dầu rái bên đường Sơn Thông, như một phần máu thịt của cộng đồng.
Theo các nhà nghiên cứu văn hoá Nam Bộ, Vĩnh Long là vùng đất giao thoa lâu đời của nhiều cộng đồng cư dân, trong đó có người Khmer. Trên những dải đất cao ráo ven sông Hậu, cây sao, cây dầu thường mọc thành quần thể, phần nhiều do hạt theo dòng nước trôi dạt rồi bén rễ, lớn lên cùng lịch sử của vùng đất này.
Dưới gốc cây là miếu thờ ông Tà, lúc nào cũng nghi ngút khói nhang, người dân và khách thập phương ghé lại không chỉ để ngắm thân cây xoắn vặn kỳ lạ từ gốc lên cành, bộ rễ nổi toả rộng như những con trăn khổng lồ ôm lấy mặt đất.
Nhiều chuyên gia trong và ngoài nước đánh giá, cây dầu rái này có hình thái thân xoắn độc đáo, hiếm gặp ở Đông Nam Á. Nhưng giá trị lớn nhất của cây không chỉ nằm ở khía cạnh sinh học, mà ở vai trò của một di sản sống nơi thiên nhiên, lịch sử và tâm thức cộng đồng gặp nhau.
Giữa đô thị phường Trà Vinh đang đổi thay từng ngày, cây dầu rái vẫn đứng đó, lặng lẽ và bền bỉ, như một nhân chứng không lời của thời gian. Dưới tán lá rợp bóng ấy, người ta không chỉ thấy một cổ thụ bảy thế kỷ, mà còn cảm nhận được chiều sâu văn hoá, sự kiên cường và lòng tôn kính thiên nhiên đã thấm vào nếp nghĩ, nếp sống của con người Vĩnh Long qua bao thế hệ.
VOV.VN - Cây cổ thụ trước Nhà thờ lớn - địa điểm check in quen thuộc của giới trẻ - đã bị đổ sau bão số 3. Nhiều người dân tranh thủ đến chụp ảnh check in với cây cổ thụ này lần cuối.
Bình luận
Bình luận của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng
Đang tải bình luận...