Bầu cử giữa kỳ là cuộc bầu cử diễn ra vào giữa nhiệm kỳ 4 năm của Tổng thống Mỹ, thường được tổ chức vào tháng 11 trong năm thứ hai của nhiệm kỳ. Trong cuộc bầu cử này, toàn bộ 435 ghế của Hạ viện và khoảng 1/3 số ghế Thượng viện được bầu lại, cùng với nhiều chức vụ thống đốc và quan chức cấp bang.

Bầu cử giữa kỳ được xem như một “cuộc trưng cầu dân ý” đối với tổng thống đương nhiệm, phản ánh mức độ hài lòng của người dân với cách Nhà Trắng điều hành đất nước, đặc biệt là về mặt kinh tế, xã hội và đối ngoại. Kết quả bầu cử giữa kỳ có thể làm thay đổi cán cân quyền lực tại Quốc hội, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thông qua luật và chương trình nghị sự của Nhà Trắng trong nửa sau nhiệm kỳ.

Ông Trump không nắm chắc phần thắng

Chỉ còn chưa đầy một năm nữa là tới cuộc bầu cử quan trọng trong nhiệm kỳ, nhưng có vẻ như ông Trump chưa chắc nắm phần thắng. Trong cuộc phỏng vấn với The Wall Street Journal ngày 12/12 tại Phòng Bầu dục, ông Trump ca ngợi những nỗ lực thu hút hàng tỷ USD đầu tư vào Mỹ, cho rằng dòng vốn này sẽ góp phần tái định hình nền kinh tế. Tuy vậy, ông thẳng thắn thừa nhận chưa thể biết liệu những thành quả đó có đủ sớm để chuyển hóa thành lợi thế chính trị cho đảng Cộng hòa trong mùa bầu cử năm sau hay không.

Khi được hỏi khả năng đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát Hạ viện vào tháng 11/2026, ông Trump nói: “Tôi không thể nói trước được. Tôi không biết khi nào toàn bộ số tiền này sẽ thực sự được giải ngân”.

Dù kinh tế Mỹ duy trì đà tăng trưởng ổn định kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, lợi ích lại phân bổ không đồng đều. Tốc độ tạo việc làm chậm lại, trong khi tỷ lệ thất nghiệp và chi phí sinh hoạt gia tăng khiến không ít người Mỹ hoài nghi rằng các con số tăng trưởng mà Nhà Trắng công bố không phản ánh đúng thực tế tài chính hàng ngày của họ.

Lợi thế về mặt kinh tế giúp ông Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2024. Tuy nhiên, kể từ đó, đánh giá của cử tri về cách ông điều hành nền kinh tế ngày càng kém tích cực. Ông Trump khẳng định sẽ cố gắng làm giảm lạm phát nhưng tuyên bố cần thời gian cho điều đó.

“Tôi nghĩ khi chúng ta bước vào thời điểm bàn nhiều về bầu cử, tức chỉ trong vài tháng nữa, giá cả sẽ ở trạng thái tốt. Tôi đã tạo ra nền kinh tế vĩ đại nhất trong lịch sử, nhưng có thể mọi người cần thêm thời gian để cảm nhận điều đó", ông nói.

Theo ông Trump, dòng vốn đang ồ ạt chảy vào Mỹ hiện được dùng để xây dựng các nhà máy ô tô, cơ sở sản xuất trí tuệ nhân tạo và nhiều dự án khác.

“Tôi không thể nói chắc điều đó sẽ tác động thế nào đến lá phiếu của cử tri. Tất cả những gì tôi có thể làm là tập trung làm tốt công việc của mình", ông nói thêm.

Ông Trump sẽ làm gì?

Gần 1 năm trở lại nhiệm sở, ông Trump đang đối mặt với tỷ lệ ủng hộ thấp trong các cuộc thăm dò dư luận và sự hoài nghi ngày càng rõ nét từ phía cử tri - những người cho rằng ông vẫn chưa làm đủ để kiềm chế lạm phát và giảm gánh nặng chi phí sinh hoạt.

Những lo ngại này dường như đã tác động rõ rệt tới kết quả cuộc bầu cử tháng trước. Nhiều ứng cử viên Cộng hòa đã để thua phe đối lập trong các cuộc đua then chốt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thất bại của đảng cầm quyền trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm tới. Trong khi đó, đảng Dân chủ tuyên bố sẽ biến cách Tổng thống Trump điều hành nền kinh tế thành lợi thế trong các chiến dịch tranh cử sắp tới.

Về phần mình, ông Trump lập luận rằng ông thừa hưởng mức lạm phát cao từ chính quyền tiền nhiệm. Trả lời The Wall Street Journal, ông cho rằng dù đã nỗ lực xoay chuyển tình thế, lịch sử vốn không đứng về phía các tổng thống đương nhiệm trong các kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Kể từ Thế chiến II, chỉ có 2 tổng thống chứng kiến đảng của mình giành thêm ghế tại Hạ viện trong bầu cử giữa nhiệm kỳ: Tổng thống Bill Clinton (năm 1998) và Tổng thống George W. Bush (năm 2002). 

Các quan chức Nhà Trắng cho biết tổng thống và đội ngũ của ông dự kiến sẽ đẩy mạnh việc quảng bá thành tựu kinh tế trong các chuyến vận động tranh cử năm tới, đồng thời ông Trump sẽ trực tiếp tham gia tích cực vào chiến dịch cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Trong thời gian nắm quyền, nhà lãnh đạo Mỹ đã mạnh tay gia hạn và mở rộng các gói cắt giảm thuế, nới lỏng quy định liên bang, thúc đẩy sản xuất năng lượng trong nước, cho tới gây sức ép buộc các tập đoàn đưa dây chuyền sản xuất quay trở lại Mỹ. Tổng thống cũng nhắc tới các thỏa thuận thương mại mới, cho rằng chúng sẽ giúp thu hẹp thâm hụt thương mại và giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng nước ngoài.

Trọng tâm trong chính sách kinh tế của ông Trump vẫn là thuế quan — công cụ mà ông khẳng định đã mang lại nguồn thu khổng lồ cho nước Mỹ. Tuy nhiên, ông không nói rõ liệu có tiếp tục giảm thuế quan đối với các mặt hàng khác hay không.

Tháng trước, chính quyền đã hạ thuế đối với hàng chục mặt hàng nông nghiệp và thực phẩm, song giá các mặt hàng thiết yếu hằng ngày nhìn chung vẫn không giảm trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump. Một số mặt hàng, như cà phê và thịt bò, thậm chí còn tăng mạnh, phản ánh áp lực chi tiêu mà nhiều hộ gia đình vẫn đang phải gánh chịu. Chi phí chăm sóc sức khỏe cho hàng triệu người Mỹ cũng được dự báo sẽ tăng trong năm tới nếu Quốc hội để các khoản trợ cấp tăng cường của Obamacare hết hiệu lực.

Chính sách thuế quan của ông Trump còn đối mặt với thách thức pháp lý, khi Tòa án Tối cao có thể sớm ra phán quyết về tính hợp hiến của khoảng một nửa số thuế quan được áp đặt theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977. Tổng thống cảnh báo rằng nếu tòa án phán quyết chống lại các biện pháp này, đó sẽ là “một điều tồi tệ đối với Mỹ”.

Dẫu vậy, khi được hỏi liệu có điều gì ông sẽ làm khác đi trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai hay không, ông Trump chỉ ngập ngừng trong giây lát trước khi trả lời: “Nhìn chung là không".

“Nước Mỹ đang thu hút nhiều đầu tư hơn bất kỳ quốc gia nào trong lịch sử. Thị trường chứng khoán đạt mức cao kỷ lục. Tôi đã đóng cửa biên giới”, ông nói, đồng thời ca ngợi chiến thắng trong cuộc bầu cử năm ngoái. Tuy nhiên, ông vẫn tỏ ra dè dặt về triển vọng của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

“Hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra. Chúng ta đáng lẽ nên thắng. Nhưng về mặt thống kê, điều đó rất khó. Dù sao đi nữa, chúng tôi sẽ cố gắng hết sức để giành chiến thắng", ông nói.

Mỹ chính thức đảm nhận chủ tịch G20, tuyên bố tập trung vào phát triển kinh tế

VOV.VN - Ngày 1/12, Mỹ đã chính thức đảm nhận chức chủ tịch G20 năm 2026, đồng thời cho biết sẽ tập trung chương trình nghị sự vào việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thịnh vượng.