Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 2/12 đã có cuộc gặp kéo dài 5 giờ tại Điện Kremlin với Đặc phái viên Tổng thống Mỹ Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Donald Trump, ông Jared Kushner, nhằm thảo luận về bản đề xuất hòa bình đang được Washington điều chỉnh cho cuộc xung đột Ukraine.

Đây là chuyến thăm thứ 6 của ông Witkoff tới Nga trong năm nay, sau chuyến đi gần nhất vào ngày 6/8 – thời điểm chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh Nga – Mỹ tại Anchorage, Alaska.

Không khí xây dựng, tập trung vào các nguyên tắc cốt lõi

Cuộc gặp bắt đầu lúc 16h40 phút (giờ GMT), với sự tham dự của Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov và Đặc phái viên Tổng thống về Hợp tác kinh tế – đầu tư nước ngoài Kirill Dmitriev. Trước đó, ông Dmitriev đã đưa hai đại diện Mỹ đi tham quan Moscow và dùng bữa trưa tại một nhà hàng đạt sao Michelin.

Phát biểu mở đầu cuộc trao đổi, Tổng thống Putin hoan nghênh phái đoàn Mỹ và nhắc tới chuyến dạo bước của họ quanh thủ đô, khẳng định chính quyền Moscow “có quyền tự hào về sự phát triển của thành phố”. Ông Witkoff đáp lại: “Thành phố thật tuyệt vời”.

Theo ông Ushakov, cuộc trao đổi diễn ra “hữu ích, mang tính xây dựng và thực chất”. Ông Witkoff chuyển lời thăm hỏi và lời chúc tốt đẹp từ phía Tổng thống Donald Trump. Tổng thống Putin cũng đề nghị ông Witkoff gửi lại “những lời chào hữu nghị” cùng “một số thông điệp chính trị quan trọng”.

Hai bên rà soát các tài liệu do Washington gửi tới Moscow về lộ trình giải quyết xung đột Ukraine. Ông Ushakov cho biết cuộc thảo luận lần này tập trung vào các nguyên tắc nền tảng hơn là câu chữ: một số điều khoản có thể chấp nhận được với Nga, trong khi những điểm khác vấp phải chỉ trích. Tổng cộng, nhiều văn bản được xem xét, trong đó có một bản gồm 27 điểm và 4 tài liệu bổ sung, song phía Nga không tiết lộ tác giả.

Vấn đề lãnh thổ – vốn được Nga xem là yếu tố then chốt cho bất kỳ thỏa thuận nào – tiếp tục được đề cập. Dù chưa đạt được nhượng bộ nào về lãnh thổ, một số đề xuất từ phía Mỹ được đánh giá là “có thể chấp nhận ở mức độ nhất định”. Hai bên thống nhất giữ kín chi tiết đàm phán và duy trì các kênh liên lạc thông qua các đặc phái viên, bao gồm ông Witkoff và ông Kushner. Ông Ushakov cho hay một hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thông Nga Putin và Tổng thống Mỹ Trump vẫn được để ngỏ, phụ thuộc vào tiến triển đàm phán.

Ông Jared Kushner dù không quay lại làm việc trong chính quyền nhiệm kỳ hiện tại của Tổng thống Trump nhưng ngày càng tham gia tích cực vào các hoạt động ngoại giao – từ các giai đoạn cuối của đàm phán ngừng bắn tại Gaza đến nỗ lực thúc đẩy hòa bình tại Ukraine.

Những nội dung Mỹ mang đến Moscow

Phái đoàn Mỹ đến Nga nhằm trình bày bản đề xuất hòa bình đã được chỉnh sửa. Dự thảo ban đầu gồm 28 điểm, trong đó có 3 vấn đề trọng tâm: cấm vĩnh viễn Ukraine gia nhập NATO, giới hạn quy mô quân đội của Ukraine và công nhận quyền kiểm soát của Nga đối với toàn bộ Donbass.

Tổng thống Putin khi đó đánh giá bản đề xuất có thể làm cơ sở cho đàm phán. Tuy nhiên theo Financial Times, sau các cuộc tham vấn giữa phái viên Mỹ và phái đoàn Ukraine tại Geneva và Miami, kế hoạch này đã được rút gọn đáng kể – xuống còn 22 điểm, hoặc 19 điểm.

Trước khi đến Moscow, ông Witkoff đã thông báo nội dung với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer. Nhà Trắng ngày 1/12 cho biết họ vẫn lạc quan.

Theo truyền thông Mỹ và châu Âu, bản sửa đổi loại bỏ các điều khoản về việc Nga kiểm soát toàn bộ Donbass và chia cắt các khu vực Kherson, Zaporizhzhia theo giới tuyến hiện tại, để lại những vấn đề này cho các cuộc đàm phán trong tương lai. Các điều khoản về quy chế trung lập vĩnh viễn của Ukraine – một trong những yêu cầu cốt lõi của Moscow – cũng được điều chỉnh.

Một điểm phức tạp khác là số phận khối tài sản Nga bị đóng băng ở các nước phương Tây. Dự thảo ban đầu đề xuất dành 100 tỷ USD cho tái thiết Ukraine dưới sự giám sát của Mỹ, phần còn lại đưa vào quỹ đầu tư chung Nga – Mỹ. Tuy nhiên, các bản sửa đổi gần đây hướng tới phương án đóng băng toàn bộ tài sản để bồi thường cho Ukraine.

Tham vấn song song giữa Mỹ và Ukraine

Đây là lần đầu tiên Mỹ trực tiếp thảo luận kế hoạch hòa bình do nước này đề xuất với Nga. Dự thảo ban đầu được chuyển tới Nga qua “kênh không chính thức”, và sau cuộc tham vấn Mỹ – Ukraine ngày 23/11 tại Geneva, Washington đã gửi “các thông số cốt lõi cập nhật” cho Điện Kremlin.

Tổng thống Putin nhiều lần cáo buộc châu Âu tự loại mình khỏi tiến trình hòa bình khi cắt đứt liên lạc với Moscow, cho rằng một số lãnh đạo châu Âu đang tìm cách cản trở sáng kiến ngoại giao của Mỹ. Ông nhấn mạnh, Nga không mong muốn xung đột với châu Âu, nhưng “sẵn sàng ngay lập tức” nếu điều đó xảy ra.

Trước thềm cuộc gặp tại Moscow, các phái đoàn Mỹ và Ukraine cũng tổ chức một vòng tham vấn khác tại Miami, được cả hai bên đánh giá là tích cực.

Tại Dublin (Ireland) ngày 2/12, Tổng thống Zelensky được báo cáo về kết quả đàm phán; ông xác định 3 vấn đề nhạy cảm nhất gồm: lãnh thổ, tài sản Nga bị đóng băng và bảo đảm an ninh. Tiến triển tiếp theo sẽ phụ thuộc vào tín hiệu từ các đặc phái viên Mỹ Witkoff và Kushner.

Theo Axios, hai đặc phái viên Mỹ dự kiến gặp lại Tổng thống Zelensky vào ngày 3/12 tại một quốc gia châu Âu để thông báo kết quả chuyến đi Moscow. Tuy nhiên, ông Ushakov cho hay, ông Witkoff và ông Kushner nói rằng họ trở về Washington sau cuộc gặp ở Moscow.

Trong khi đó, Pravda dẫn lời Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha - hiện đang ở Brussels, Bỉ tham dự cuộc họp với các ngoại trưởng NATO, cho hay, Kiev vẫn chưa nhận được thông tin chi tiết về cuộc đàm phán giữa Mỹ và Nga tại Moscow hôm 2/12. Ông nhấn mạnh rằng có những lý do dễ hiểu cho việc này và phái đoàn Ukraine đã được mời tới Mỹ để tham gia vòng thảo luận mới sau các cuộc trao đổi tại Điện Kremlin.

Chuyên gia Nga dự báo bước ngoặt cuối cùng trước khi xung đột Ukraine khép lại

VOV.VN - Chuyên gia Nga Fyodor Lukyanov nhận định xung đột Ukraine có thể sắp bước vào bước ngoặt quân sự – chính trị cuối cùng trước khi hoàn toàn khép lại.