thứ ba, 05:00, 16/06/2026

"Nóng thế giới ngày 16/6: Mỹ-Iran đạt thỏa thuận, Israel vẫn không rút khỏi Lebanon"

VOV.VN - Dưới đây là những diễn biến nóng đáng chú ý trong tin tức thời sự thế giới 24 giờ qua: Mỹ tuyên bố đạt được thỏa thuận với Iran; Hội nghị Thượng đỉnh G7 tập trung vào các giải pháp cho xung đột toàn cầu; Dịch Ebola tại CHDC Congo diễn biến phức tạp...

Ông Trump tuyên bố đạt được thỏa thuận với Iran, Mỹ sẽ chấm dứt phong tỏa hải quân. Tổng thống Donald Trump ngày 14/6 tuyên bố Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận, đồng thời cho biết Washington sẽ chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân đối với quốc gia này, đánh dấu bước phát triển quan trọng nhất từ trước đến nay trong nhiều tháng đàm phán giữa hai bên.

“Thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran hiện đã hoàn tất. Xin chúc mừng tất cả mọi người!”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Tổng thống Mỹ cho biết thêm, ông đã cho phép dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hải quân của Washington đối với Tehran. Trong bài đăng, ông viết: “Các tàu thuyền trên khắp thế giới, hãy khởi động động cơ. Hãy để dầu mỏ được lưu thông! Tôi chính thức cho phép mở hoàn toàn eo biển Hormuz mà không thu phí, đồng thời cho phép chấm dứt ngay lập tức lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ”.

Các tàu chở hàng trên Vịnh Ba Tư, gần eo biển Hormuz, nhìn từ phía Bắc Ras al-Khaimah, gần khu vực giáp ranh với vùng Musandam của Oman, ngày 11/3/2026. Ảnh: Reuters

Iran tuyên bố kết thúc chiến tranh. Ngày 15/6, phía Iran đã chính thức thông báo kết thúc cuộc chiến với Mỹ, khẳng định giao tranh sẽ chấm dứt trên tất cả các mặt trận. Theo Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi, lệnh ngừng bắn ngay lập tức và vĩnh viễn đã có hiệu lực từ đêm 14/6, bao gồm cả các mặt trận tại Lebanon. Đồng thời, các biện pháp phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran cũng chính thức được gỡ bỏ. Phía Iran gọi đây là “những thắng lợi lớn” sau một giai đoạn xung đột kịch liệt.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, một trong những bên trung gian chủ chốt, xác nhận hai bên đã nhất trí với các điều khoản hòa bình và lễ ký kết chính thức sẽ được tổ chức vào ngày 19/6 tới đây tại Thụy Sĩ. Trong tuần này, các bên trung gian sẽ tiếp tục tạo điều kiện cho các cuộc họp kỹ thuật để đặt nền móng cho văn kiện chính thức.

Cộng đồng quốc tế hoan nghênh thỏa thuận Mỹ - Iran. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã hoan nghênh thỏa thuận hòa bình vừa đạt được giữa Mỹ và Iran, gọi đây là "một bước tiến quan trọng" hướng tới việc giải quyết xung đột bằng các biện pháp ngoại giao hòa bình. Ông đánh giá cao các cam kết về lệnh ngừng bắn vĩnh viễn, việc mở lại eo biển Hormuz và thiết lập khuôn khổ cho các cuộc đàm phán tiếp theo nhằm giảm bớt căng thẳng tại Trung Đông.

Ngoại trưởng Nhật Bản Motegi Toshimitsu đánh giá cao kết quả đàm phán kiên trì giữa các bên. Nhật Bản nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo lưu thông tự do và an toàn cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Tokyo hy vọng việc thực hiện ổn định các điều khoản trong bản ghi nhớ sẽ dẫn đến một thỏa thuận cuối cùng về vấn đề hạt nhân của Iran.

Giá dầu giảm mạnh sau thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran được công bố. Ngay sau khi thông tin về thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran được công bố, thị trường năng lượng thế giới đã có phản ứng mạnh mẽ với việc giá dầu đồng loạt giảm sâu trong phiên giao dịch đầu tuần ngày 14/6. Cụ thể, giá dầu Brent đã giảm khoảng 4%, xuống còn 83,82 USD/thùng, trong khi dầu thô WTI giảm tới 4,6%, đứng ở mức 80,95 USD/thùng. Các chuyên gia kinh tế nhận định thị trường đang loại bỏ “phụ phí rủi ro địa chính trị” vốn đã đẩy giá dầu tăng cao trong những tuần qua do lo ngại gián đoạn nguồn cung tại eo biển Hormuz.

Tổng thống Trump nêu điều kiện tái phát động các cuộc tấn công quân sự vào Iran. Trong một cuộc phỏng vấn với tờ The New York Times, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra những cảnh báo cứng rắn dù vừa đạt được thỏa thuận sơ bộ với Iran. Ông khẳng định rằng nếu Iran không đạt được một thỏa thuận hạt nhân cuối cùng trong các vòng đàm phán dự kiến bắt đầu vào ngày 19/6 tại Geneva, Mỹ sẽ không ngần ngại tái phát động các cuộc tấn công quân sự. Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh mục tiêu cao nhất của ông là đảm bảo Iran “không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Mặc dù đánh giá cao thỏa thuận hiện tại nhưng ông Trump nhấn mạnh đây mới chỉ là giai đoạn đầu của một tiến trình rộng lớn hơn nhằm giải quyết triệt để các bất đồng.

Israel tuyên bố không rút quân khỏi Lebanon, Syria và Gaza. Bất chấp việc Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hạ nhiệt căng thẳng khu vực, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz ngày 15/6 tuyên bố nước này sẽ không rút quân khỏi các khu vực đã kiểm soát ở Lebanon, Syria và Gaza.

Ông Katz khẳng định Tel Aviv có kế hoạch duy trì sự hiện diện quân sự “vô thời hạn” tại Lebanon, Syria và Dải Gaza để bảo vệ an ninh quốc gia. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Israel vẫn tiếp tục các hoạt động quân sự nhằm vào lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn. Israel cũng cảnh báo sẽ đáp trả bằng "sức mạnh lớn" nếu Iran tiến hành bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm trả đũa các đợt không kích của Tel Aviv.

Lập trường cứng rắn này của Israel được cho là một trở ngại lớn đối với sự bền vững của thỏa thuận Mỹ - Iran, khi Tehran luôn yêu cầu Israel phải chấm dứt các cuộc tấn công vào Lebanon như một điều kiện thực thi hòa bình lâu dài.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz. Ảnh: Reuters

Hội nghị G7 tập trung tìm giải pháp cho các cuộc xung đột toàn cầu. Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) đã chính thức khai mạc ngày 15/6 tại thị trấn Évian-les-Bains, Pháp. Nội dung trọng tâm của hội nghị kéo dài 3 ngày này là tìm kiếm giải pháp cho các cuộc xung đột lớn tại Nga - Ukraine và Trung Đông. Ngoài ra, lãnh đạo các nước cũng thảo luận về an ninh năng lượng, tăng trưởng kinh tế toàn cầu và các thách thức từ công nghệ mới nổi. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kỳ vọng hội nghị sẽ thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm giảm thiểu tác động của khủng hoảng đối với kinh tế thế giới.

Ông JD Vance nói về khả năng tranh cử tổng thống Mỹ năm 2028. Trong cuộc phỏng vấn với Đài CBS News ngày 14/6, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã chia sẻ về tương lai chính trị của mình. Ông Vance cho biết sẽ cân nhắc nghiêm túc các bước đi tiếp theo sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11/2026. Mặc dù hiện được xem là gương mặt sáng giá cho đề cử tổng thống của đảng Cộng hòa năm 2028, ông Vance khẳng định mình chưa vội đưa ra quyết định cuối cùng và sẽ thảo luận kỹ lưỡng với gia đình,.

Phó Tổng thống cũng tiết lộ rằng Tổng thống Donald Trump thường xuyên nhắc đến vấn đề này cả công khai lẫn riêng tư và tin rằng ông Trump sẽ ủng hộ bất kỳ quyết định nào của mình. Trước đó, ông Trump từng nhận định liên danh giữa JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio sẽ là một "liên minh bất khả chiến bại" cho cuộc đua năm 2028. Hiện tại, các khảo sát cho thấy ông Vance đang nhận được sự ủng hộ nhỉnh hơn so với các ứng viên tiềm năng khác trong nội bộ đảng Cộng hòa.

Tổng thống Nga gửi thư chúc mừng sinh nhật Tổng thống Mỹ Donald Trump. Nhân dịp Tổng thống Mỹ Donald Trump tròn 80 tuổi, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gửi thư chúc mừng và bày tỏ sự tôn trọng cá nhân sâu sắc đối với nhà lãnh đạo Mỹ. Trong bức thư được Điện Kremlin công bố tối 14/6, ông Putin đánh giá ông Trump là một “chính khách xuất chúng” và nhấn mạnh sự trân trọng đối với mối quan hệ hiểu biết lẫn nhau đã được thiết lập giữa hai người. Tổng thống Nga tin rằng mối quan hệ này cho phép hai bên trao đổi thẳng thắn về các vấn đề song phương và quốc tế phức tạp nhất.

Nhà lãnh đạo Nga cũng bày tỏ kỳ vọng rằng, thông qua những nỗ lực chung, Nga và Mỹ có thể tạo ra bước phát triển mới trong quan hệ hai nước, đóng góp tích cực cho hòa bình và ổn định toàn cầu. Trước đó, vào ngày 14/6, hai nhà lãnh đạo cũng đã có cuộc điện đàm nhân dịp sinh nhật ông Trump.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: TASS

CHDC Congo khẩn trương mở rộng khu vực cách ly và điều trị Ebola. Trước diễn biến phức tạp của đợt bùng phát dịch Ebola do chủng Bundibugyo, chính quyền CHDC Congo gấp rút mở rộng các đơn vị cách ly và điều trị tại vùng Đông Bắc. Tính đến giữa tháng 6/2026, quốc gia này đã ghi nhận 782 ca nhiễm virus Ebola, trong đó có 178 trường hợp tử vong. Dịch bệnh đã lan rộng ra ít nhất 24 khu y tế thuộc ba tỉnh Ituri, Bắc Kivu và Nam Kivu. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo ổ dịch có quy mô lớn hơn đánh giá ban đầu và đã lan sang cả nước láng giềng Uganda,.

Hiện tại, tổ chức Bác sĩ Không Biên giới (MSF) đang xây dựng thêm trung tâm điều trị 65 giường tại tỉnh Ituri để giảm tải cho hệ thống y tế. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo tổng công suất 250 giường cách ly hiện nay là quá ít so với tốc độ lây nhiễm nhanh chóng.

Rơi máy bay tại bang Missouri, Mỹ khiến 12 người thiệt mạng. Ngày 14/6, một vụ tai nạn máy bay tư nhân thảm khốc đã xảy ra tại thành phố Butler, bang Missouri, khiến toàn bộ 12 người trên khoang thiệt mạng. Chiếc máy bay gặp nạn thuộc loại Pacific Aerospace 750XL, do công ty Skydive Kansas City vận hành để phục vụ hoạt động nhảy dù. Theo điều tra ban đầu, máy bay cất cánh vào lúc 11h20 sáng nhưng không đạt được độ cao cần thiết, sau đó bất ngờ rẽ trái và rơi xuống khu vực cách đường băng khoảng 274 mét. Các nạn nhân bao gồm một phi công và 11 người nhảy dù.

Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) đã cử chuyên gia đến hiện trường để điều tra nguyên nhân vụ việc, tuy nhiên báo cáo chính thức có thể mất từ 12 đến 24 tháng mới hoàn tất.