Mỹ - Iran tiến gần thỏa thuận hòa bình lịch sử

Đáng chú ý, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết thỏa thuận hòa bình giữa hai nước có thể được ký kết ngay trong ngày 14/6. Trong khi đó, Iran và Pakistan cũng liên tiếp phát đi những thông điệp cho thấy tiến trình đàm phán đang đạt được những bước tiến quan trọng.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ sự lạc quan về khả năng sớm khép lại cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết thỏa thuận hòa bình dự kiến sẽ được ký kết trong ngày 14/6 và eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại ngay sau đó. Ông cũng khẳng định quan hệ giữa Mỹ và Iran hiện tích cực hơn nhiều so với các giai đoạn trước.

Tuy nhiên, phía Iran vẫn tỏ ra thận trọng về thời điểm ký kết cụ thể. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết thời điểm ký bản ghi nhớ vẫn chưa được xác định và sẽ không diễn ra trong ngày 14/6 như tuyên bố từ phía Mỹ. Dù vậy, ông cũng không loại trừ khả năng thỏa thuận có thể được hoàn tất trong những ngày tới.

Mặc dù chưa xác nhận thời điểm ký kết, giới chức Iran những ngày gần đây liên tục phát đi thông điệp cho thấy tiến trình đàm phán đang đạt được những bước tiến quan trọng. Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết hai bên đang hướng tới một lộ trình đàm phán gồm hai giai đoạn. Trước mắt là ký kết một bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột, trước khi bước vào giai đoạn thương lượng kỹ thuật kéo dài khoảng 60 ngày:

"Các cuộc đàm phán được dự kiến diễn ra theo hai giai đoạn. Trước hết là một bản ghi nhớ giữa Iran và Mỹ. Sau đó sẽ là giai đoạn đàm phán tiếp theo để tiến tới thỏa thuận cuối cùng, trong đó các vấn đề hạt nhân và dỡ bỏ trừng phạt sẽ được xem xét”.

Theo các nguồn tin ngoại giao, dự thảo thỏa thuận hiện nay tập trung vào việc mở lại eo biển Hormuz, dỡ bỏ các biện pháp phong tỏa hàng hải và khởi động các cuộc đàm phán kỹ thuật. Đây được xem là những bước đi đầu tiên nhằm giảm căng thẳng và xây dựng lòng tin giữa hai bên.

Những tín hiệu tích cực từ Iran cũng trùng với đánh giá của Pakistan, quốc gia đang đóng vai trò trung gian hòa giải giữa hai bên. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết Mỹ và Iran đã nhất trí được khuôn khổ cho một thỏa thuận hòa bình và đang tiến gần hơn bao giờ hết tới việc chấm dứt xung đột. Bộ Ngoại giao Pakistan cũng cho biết lễ ký kết ban đầu dự kiến diễn ra trong ngày 14/6.

Dù vẫn còn những khác biệt về thời điểm ký kết và cách thức triển khai cụ thể, việc Mỹ, Iran cùng các bên trung gian liên tiếp phát đi những tín hiệu lạc quan trong vòng 48 giờ qua đang làm gia tăng kỳ vọng về một bước ngoặt ngoại giao quan trọng. Nếu đạt được đồng thuận cuối cùng, đây sẽ là thỏa thuận lớn nhất kể từ khi xung đột bùng phát, mở đường cho các cuộc thương lượng sâu hơn về hồ sơ hạt nhân Iran, đồng thời góp phần ổn định tình hình Trung Đông và bảo đảm lưu thông qua eo biển Hormuz, một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới.