Iran tái phong tỏa eo biển Hormuz, cáo buộc Mỹ vi phạm điều kiện ngừng bắn

Thỏa thuận ngừng bắn nhằm hạ nhiệt xung đột liên quan đến Iran đứng trước nguy cơ đổ vỡ, sau khi Tehran quyết định đóng cửa trở lại eo biển Hormuz để đáp trả các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon. Động thái này ngay lập tức vấp phải phản ứng từ Nhà Trắng, khi Washington yêu cầu mở lại tuyến hàng hải chiến lược và nỗ lực duy trì tiến trình đàm phán hòa bình.

Trước đó, cả Mỹ và Iran đều tuyên bố “chiến thắng” sau khi đạt được thỏa thuận, trong khi nhiều nhà lãnh đạo thế giới bày tỏ sự nhẹ nhõm. Tuy nhiên, căng thẳng vẫn leo thang khi các đợt tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa tiếp tục nhằm vào Iran và các quốc gia Arab vùng Vịnh. Cùng thời điểm, Israel gia tăng không kích nhằm vào lực lượng Hezbollah tại Lebanon, đánh trúng cả khu dân cư và thương mại ở Beirut, khiến ít nhất 182 người thiệt mạng trong ngày 8/4 – mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát.

Diễn biến mới làm dấy lên lo ngại thỏa thuận mà Phó Tổng thống Mỹ JD Vance mô tả là “mong manh” có thể sụp đổ bất cứ lúc nào.

Về phía Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf cho rằng các cuộc đàm phán tiếp theo là “phi lý”, cáo buộc Mỹ đã vi phạm 3 trong số 10 điều kiện mà Tehran đưa ra để chấm dứt giao tranh. Trong đó, Iran phản đối các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Hezbollah, cáo buộc có hoạt động xâm nhập không phận bằng UAV sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, đồng thời chỉ trích Mỹ từ chối công nhận quyền làm giàu uranium của Iran trong thỏa thuận cuối cùng.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định việc chấm dứt xung đột tại Lebanon là một phần của thỏa thuận với Mỹ. Tuy nhiên, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng lệnh ngừng bắn không bao gồm Lebanon.

“Thế giới đang chứng kiến những vụ thảm sát tại Lebanon. Quyết định giờ nằm trong tay Mỹ, và cộng đồng quốc tế đang theo dõi liệu Washington có thực hiện các cam kết của mình hay không”, ông Araghchi tuyên bố.

Về phía Mỹ, Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt gọi việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz là “hoàn toàn không thể chấp nhận”, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu của Tổng thống Trump về việc mở lại tuyến vận tải quan trọng này.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố lực lượng Mỹ và Israel đã đạt được “chiến thắng quân sự mang tính quyết định”, cho rằng Iran không còn là mối đe dọa đáng kể đối với Mỹ và khu vực. Ngược lại, phía Iran khẳng định đã buộc Mỹ và Israel phải chấp nhận “các điều kiện đề xuất” của mình.

Nhiều nội dung của thỏa thuận vẫn chưa rõ ràng khi hai bên đưa ra những cách diễn giải khác nhau. Iran cho biết sẽ chính thức áp dụng việc thu phí đối với tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng toàn cầu. Trong khi đó, Nhà Trắng khẳng định Tổng thống Trump phản đối việc thu phí này.

Dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Windward cho thấy chỉ có 11 tàu đi qua eo biển trong ngày 8/4, tương đương những ngày trước đó. Iran được cho là yêu cầu các tàu chở dầu trả phí lên tới 1 USD/thùng đối với lượng dầu xuất khẩu.

Bên cạnh đó, số phận của chương trình tên lửa và hạt nhân của Iran, một trong những mục tiêu cốt lõi trong chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel vẫn chưa được làm rõ. Tổng thống Trump cho biết Mỹ sẽ phối hợp với Iran để xử lý lượng uranium làm giàu chôn sâu, song phía Tehran chưa xác nhận thông tin này.