Do vị trí chiến lược ở miền Đông, thị trấn Pokrovsk từng khá nhộn nhịp. Nhưng đó là trước mùa hè năm 2024 - thời điểm Nga đẩy mạnh tiến công thị trấn công nghiệp này. Hiện nay, trận quyết đấu đã bước sang giai đoạn tàn cuộc.
Nga không dễ dàng đánh chiếm được Pokrovsk. Nhưng chiến dịch tấn công của Nga vẫn khiến Ukraine hao hụt nhiều sức lực. Mức độ tàn phá của giao tranh đã khiến Pokrovsk mất dần vai trò chiến lược. Dân số thị trấn sụt giảm mạnh, ngành công nghiệp nơi đây bị phá hủy, các tuyến tiếp tế bị thay đổi. Thay vào đó, Pokrovsk đã biến thành chảo lửa khốc liệt trong lúc tiến trình hòa đàm được xúc tiến.
Nick Reynolds - nhà phân tích tác chiến trên bộ tại cơ sở nghiên cứu mang tên “Viện Liên quân chủng Hoàng gia” (Anh) cho hay: “Về mặt quân sự, có những lập luận tương đối mạnh mẽ cho rằng Ukraine cần phải buông bỏ thị trấn này. Nhưng trên phương diện chính trị, Ukraine nhận ra rằng từ bỏ lãnh thổ đó không nhất thiết kết thúc được chiến tranh. Đối với họ, từ bỏ đất đai đồng nghĩa với việc phải tiến hành những trận đánh tương tự trên những địa hình khác”.
Trước khi nổ ra xung đột vũ trang với Nga, thị trấn Pokrovsk có dân số là 60.000 người. Thị trấn có một mỏ than cốc - nguồn cung quan trọng than cốc cho ngành luyện thép Ukraine trước năm 2014, với sản lượng khi đó là 6 triệu tấn mỗi năm.
Dân thường sơ tán khỏi Pokrovsk ngay sau khi Nga phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt” nhằm vào Ukraine hồi tháng 2/2022. Nhưng khi ấy, chiến sự chủ yếu bùng phát dữ dội ở rìa phía Nam và phía Đông của Ukraine. Trong lúc chiến tuyến tương đối ổn định, Pokrovsk mang tầm quan trọng chiến lược. Ga tàu hỏa của thị trấn này trở thành trung tâm phân phối cho cả khu vực, còn những tuyến đường bộ tỏa đi từ đây giúp kết nối thành phố Dnipro với Kramatorsk và vành đai pháo đài Ukraine ở tỉnh Donetsk, vừa vận chuyển binh sĩ và hàng tiếp tế ra mặt trận, vừa tải thương về tuyến sau vào ban đêm.
Vào mùa hè 2022, Pokrovsk trở thành một căn cứ hậu tuyến hết sức nhộn nhịp của Ukraine. Khách sạn Druzhba đầy những quân nhân đang nghỉ ngơi cùng vợ hoặc người yêu, rồi nhân viên viện trợ, huấn luyện viên quân sự và các nhà báo.
Oleksandr Nesterenko - nhà hoạt động công cộng đến từ Pokrovsk kể: “Thị trấn tăng trưởng vì có rất nhiều người đổ về đây. Một căn hộ trước xung đột có giá cho thuê chỉ 100 USD/tháng nhưng vào thời điểm đỉnh cao năm 2023, nó có mức giá cho thuê lên tới chừng 350 - 600 USD/tháng. Các cửa hàng bán đồ quân sự mọc lên khắp nơi, gần như cứ 3m lại có một cửa hàng như vậy”.
Nhưng tình hình bắt đầu thay đổi vào tháng 8/2023. Tên lửa Iskander Nga bắt đầu rơi xuống nơi đây.
Đối với cánh nhà báo, Pokrovsk giờ trở thành nơi mà họ cố gắng đi qua thật nhanh. Nền kinh tế Pokrovsk cũng có sự điều chỉnh khi nhiều phụ nữ phải đảm nhiệm công việc trong mỏ than - công việc nặng nhọc có truyền thống thuộc về nam giới. Khi thị trấn Avdiivka của Ukraine thất thủ vào tháng 2/2024, tình hình càng thay đổi mau lẹ hơn nữa.
Trong 6 tháng kế tiếp, quân Nga tiến tương đối nhanh, vượt qua những phòng tuyến mỏng manh của Ukraine. Đến tháng 8/2024, lực lượng Nga tiến sát chỉ còn cách thị trấn hơn 11km. Lúc này, dân chúng nhận được thông báo phải sơ tán. Sách trong thư viện được đóng gói, biển hiệu được gỡ xuống khi phóng viên tờ Guardian (Anh) ghé thăm nơi này vào tháng 8/2024. Dần dần đa số cư dân tại đây đã phải bỏ lại nhà cửa của mình để đi sơ tán.
Khi ấy, người ta cảm nhận rằng Pokrovsk sẽ thất thủ chỉ trong vài tuần lễ nữa. Thế nhưng điều này đã không xảy ra. Kiev giảm bớt áp lực của Nga lên thị trấn này bằng cách mở cuộc đột kích bất ngờ vào lãnh thổ Nga cũng trong mùa hè 2024, còn lực lượng phòng thủ được tổ chức tốt hơn. Khi đó, quân đội Nga không thể đánh chiếm Pokrovsk một cách trực diện, mà phải chuyển sang bao vây dần dần đến khi đạt ưu thế nhân lực ở mức 8:1 - Tổng thống Ukraine Zelensky cho biết vào tháng 11/2025.
Lực lượng Nga tập trung sử dụng các đơn vị UAV Rubicon để định vị và xóa sổ những đội trắc thủ UAV góc nhìn thứ nhất của Ukraine. Nhờ đó Nga chiếm được ưu thế trên không vào mùa hè năm đó và bắt đầu tấn công những tuyến tiếp tế còn lại được che phủ bằng lưới chống UAV nằm về phía Bắc của thị trấn. Từ đây, đối với Ukraine, việc luân chuyển lực lượng và sơ tán thương binh trở nên cực kỳ nguy hiểm, khiến bên phòng ngự bị kiệt sức. Sự thiếu thốn trọng pháo càng làm suy yếu hơn nữa thế phòng ngự của Ukraine.
Cư dân Nesterenko bỏ lại căn hộ ở Pokrovsk vào mùa thu năm 2024. Vài tháng sau đó, anh trở lại để hỗ trợ người dân ở đây. Anh cho biết, cách thức di chuyển ít nguy hiểm nhất là đi bộ, nếu đi ô tô thì sẽ trở thành “mồi ngon” cho các UAV góc nhìn thứ nhất của Nga. Nesterenko kể, khi đó đã không còn thanh niên dân sự nào ở thị trấn này.
Mỏ than cốc của Pokrovsk đã đóng cửa vào tháng 1/2025, các đường hầm cũng đã bị phía Ukraine chủ động đánh sập. Ước chừng khoảng 1.200 dân thường còn đang sống trong thị trấn này và 900 người ở Myrnohrad gần đó, chủ yếu họ đang đợi chờ quân Nga tới. Nesterenko mô tả Pokrovsk là “đổ nát hoàn toàn, không có khí đốt, điện nước, không có hệ thống sưởi ấm”.
Từ tháng 10/2025, quân Nga bắt đầu xâm nhập vào thị trấn theo từng tốp nhỏ để tránh bị UAV phát hiện và tấn công. Họ ngày càng tận dụng thời tiết có mưa và nhiều sương mù của mùa thu để lẩn tránh UAV đối phương. Các toán lính Nga xâm nhập bằng cách đi bộ, đi xe máy hoặc xe bán tải.
Nhà phân tích Reynolds đánh giá: “Ukraine đang ở trong tình thế rất khó khăn mặc dù đây là quốc gia rộng lớn và đang bị mất lãnh thổ một cách từ từ”.
Xem thêm:
>> Nga tố NATO đang tìm cách làm trệch tiến trình hòa bình Ukraine
>> Nga “chiếm” cứ điểm Pokrovsk và Volchansk, cục diện Ukraine sẽ rung chuyển dữ dội?
>> Nga tạo đột biến chiến dịch, đẩy Ukraine vào thế bị động trên nhiều mặt trận
Bình luận
Bình luận của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng
Đang tải bình luận...