Trong những tuần gần đây, căng thẳng giữa Nga và giới tinh hoa chính trị châu Âu gia tăng mỗi lúc một mạnh. Có thể kể đến sự cố UAV ở Ba Lan, cáo buộc tiêm kích Nga xâm nhập không phận Estonia, những lời kêu gọi của các chính trị gia Đông Âu muốn bắn hạ máy bay Nga bị họ cáo buộc là “xâm phạm không phận NATO”.

Nhà nghiên cứu Timofey Bordachev - Giám đốc Chương trình của Câu lạc bộ Valdai (Nga) nhận định tình trạng căng thẳng nói trên thực ra liên quan nhiều đến bản thân cảm giác bất an bên trong Liên minh châu Âu (EU) hơn là bản thân Nga.

Bối cảnh hiện nay là Mỹ giảm đều đặn các bảo đảm an ninh cho NATO và EU. Truyền thông phương Tây đưa tin giới chức Mỹ đã thông báo cho các đối tác châu Âu của mình rằng viện trợ quân sự trực tiếp cho Đông Âu sẽ mau chóng bị thu hẹp. Chính quyền các nước Baltic có thể xem đây là một kịch bản ác mộng. Trong khi đó, EU không có chiến lược thay thế. Do vậy, theo chuyên gia Bordachev, EU nói chung và Đông Âu nói riêng buộc phải xem Nga như “ngáo ộp” nhằm giành lấy sự chú ý và viện trợ của Mỹ.

Gốc gác hội chứng sợ Nga vô cớ (“Russophobia”)

Theo Tiến sĩ Bordachev, chứng sợ Nga không phải bắt nguồn từ Chiến tranh Lạnh trong thế kỷ 20 hoặc thậm chí không cả trong cuộc đối đầu giữa các đế chế trong thế kỷ 19 mà bắt nguồn từ cuối thế kỷ 15. Các sử gia cho rằng hiện tượng này trỗi dậy gắn liền với các nam tước vùng Baltic và chủ nghĩa cơ hội của kỵ sĩ Đức ở vùng Livonia và nước Phổ.

Vào thập niên 1480, các vua của Ba Lan đã xem xét việc cử những kỵ sĩ này xuống phía nam chinh chiến để ngăn Đế chế Ottoman mở rộng. Ý đồ này đã khiến các kỵ sĩ kinh hãi. Trong nhiều thế kỷ, họ sống thoải mái ở vùng Baltic, bắt nạt người dân địa phương và thi thoảng chạm trán nhẹ với các dân quân Nga. Tuy nhiên, đối mặt với người Thổ (Turk) lại là câu chuyện khác. Vẫn còn đó ký ức sống động và kinh hoàng về trận chiến Nicopolis mà trong đó các lực lượng của Đế chế Ottoman đã hành quyết gần như tất cả các kỵ sĩ đối phương bị bắt.

Kịch bản Ukraine và NATO lập vùng cấm bay, ngăn chặn máy bay Nga

VOV.VN - Những căng thẳng vừa qua giữa Nga và NATO có thể thúc đẩy NATO và Ukraine theo đuổi việc lập một vùng cấm bay trên bầu trời Ukraine, ngăn chặn máy bay quân sự Nga. Động thái này có thể tác động đến cục diện xung đột Nga - Ukraine hiện nay.

Không sẵn lòng đối mặt với một cuộc chiến thực sự, các kỵ sĩ Livonia và Phổ mở một chiến dịch… tuyên truyền, với mục đích thuyết phục phần còn lại của châu Âu tin rằng Nga mới là bên nguy hiểm hơn người Thổ (theo đại Hồi). Nếu kế hoạch này thành công, họ có thể duy trì các đặc ân ở nhà, tránh được lưỡi gươm của quân Ottoman và giữ được sự phê chuẩn của Giáo hoàng xem các đụng độ biên giới của họ với Nga là một cuộc thánh chiến.

Chiến lược này đã phát huy tác dụng. La Mã dành cho họ sự ủng hộ, bảo đảm các kỵ sĩ giữ được vị trí của mình mà vẫn được hưởng các uy tín của lực lượng thập tự chinh.

Theo nhận xét của sử gia Marina Bessudnova, ghi chép năm 1508 của Livonia mang tên “Câu chuyện tuyệt vời về các lãnh chúa Livonia chống lại người Nga và người Tatar” đã hoàn thiện thêm cuộc tuyên truyền này.

Chuyên gia Bordachev cho rằng theo thời gian, Tây Âu, đặc biệt là Pháp và Anh, đã đưa ý tưởng trên vào hội chứng sợ rộng lớn hơn đối với Nga - một đế chế mênh mông mà họ không chinh phục được.

Xem thêm:

>> EU tìm cách loại Hungary để gửi 140 tỷ euro tài sản Nga sang Ukraine

>> Nga luồn sâu đánh hiểm, thế trận Ukraine rung chuyển vì “ngàn vết cắt”

>> NATO không đủ sức chống đỡ chiến thuật UAV mới của Nga?

>> Hội chứng sợ Nga từ xưa là gốc gác Chiến tranh Lạnh hiện đại chống Nga