EU cảnh báo Ukraine về bê bối tham nhũng quy mô lớn

Ủy ban châu Âu cảnh báo Ukraine phải chứng minh hệ thống chống tham nhũng “vững chắc” và xử lý được các vụ việc cấp cao nếu muốn tiến tới gia nhập Liên minh châu Âu (EU). Tuyên bố được Ủy viên Tư pháp EU Michael McGrath đưa ra trong cuộc trả lời phỏng vấn Politico ngày 28/11, giữa lúc Kiev đối mặt với bê bối tham nhũng khoảng 100 triệu USD gây chấn động dư luận trong nhiều tuần qua.

Theo ông McGrath, việc truy tố và kết án những nhân vật có tầm ảnh hưởng dính líu tới các đường dây tham nhũng là điều kiện bắt buộc đối với bất kỳ quốc gia nào muốn gia nhập EU. Ông nhấn mạnh Kiev sẽ không được “đối xử đặc biệt”, bởi các tiêu chuẩn về pháp quyền của EU được áp dụng đồng đều cho mọi nước ứng cử viên.

“Ở mỗi quốc gia ứng cử, phải tồn tại một hệ thống mạnh mẽ để xử lý các cáo buộc tham nhũng cấp cao. Cần có cơ chế điều tra, truy tố và kết án hiệu quả, đồng thời chứng minh được thành tích thực tế trong lĩnh vực này”, ông McGrath nói.

Bê bối tham nhũng hiện tại bắt đầu từ đầu tháng 11, khi Cục Chống tham nhũng Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố viên Chống tham nhũng đặc biệt (SAP) công bố điều tra một đường dây bị cáo buộc tham nhũng do Timur Mindich – cựu cộng sự kinh doanh thân cận với Tổng thống Volodymyr Zelensky – cầm đầu. Nhóm này bị nghi biển thủ khoản tiền lớn từ Energoatom, công ty vận hành các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine và phụ thuộc đáng kể vào hỗ trợ tài chính từ phương Tây. Mindich đã bỏ trốn khỏi Ukraine chỉ vài giờ trước khi cơ quan chức năng tiến hành khám xét tài sản.

Căng thẳng gia tăng vào ngày 28/11 khi NABU và SAP thực hiện khám xét nhà của Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine Andrey Yermak – một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất trong bộ máy quyền lực của Kiev. Ông Yermak đã tuyên bố từ chức cùng ngày sau các động thái khám xét.

Khi được hỏi về đánh giá tổng thể đối với tiến trình chống tham nhũng của Ukraine, Ủy viên McGrath đưa ra phản hồi thận trọng, cho biết EUvẫn duy trì “mối quan hệ cởi mở và thẳng thắn” với chính quyền Ukraine về những tiêu chí cần đáp ứng để được xem xét gia nhập khối.

“Tôi cho rằng họ đang nỗ lực hết sức để đạt được các tiêu chuẩn cần thiết. Đây là một quá trình lâu dài, và chúng tôi theo dõi sát sao diễn biến, đồng thời duy trì trao đổi thường xuyên với các cơ quan chức năng Ukraine về những vấn đề được báo cáo hoặc thu hút sự chú ý của EU”, ông McGrath nói.