Ma túy tổng hợp gia tăng, hoạt động mua bán, vận chuyển xuyên quốc gia ngày càng tinh vi, trong đó công nghệ và mạng xã hội trở thành công cụ đắc lực của tội phạm. Về vấn đề này, Đại tá Nguyễn Đức Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04) - Bộ Công an trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam.

PV: Thưa Đại tá, năm 2025 có được đánh giá là thời điểm ma túy tổng hợp bùng phát mạnh? 

Đại tá Nguyễn Đức Tuấn: Năm 2025, tình hình tội phạm ma túy trên thế giới và trong khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó kiểm soát. Nguồn cung ma túy toàn cầu có xu hướng tăng, trong đó châu Âu nổi lên như trung tâm sản xuất và trung chuyển ma túy tổng hợp, hình thành các tuyến liên khu vực, đặc biệt từ Đức, Hà Lan, Anh, Bỉ, Pháp sang Đông Nam Á.

Tại Đông Nam Á, Tam giác Vàng vẫn là điểm nóng về sản xuất ma túy; đồng thời Campuchia và Lào xuất hiện dấu hiệu trở thành các trung tâm mới ngoài khu vực truyền thống. Trên các tuyến trọng điểm, tội phạm trong nước gia tăng cấu kết với các đối tượng nước ngoài để vận chuyển ma túy với số lượng lớn.

Đáng chú ý, mua bán ma túy qua mạng xã hội ngày càng phổ biến và tinh vi. Các đối tượng lợi dụng các nền tảng như zalo, facebook, telegram, kết hợp VPN, ứng dụng mã hóa và tiền điện tử để che giấu danh tính, tổ chức giao dịch. Tội phạm ma túy còn có xu hướng liên kết với các loại tội phạm hình sự khác, ngày càng liều lĩnh, manh động, gây áp lực lớn đối với công tác bảo đảm an ninh trật tự. Hiện tại Việt Nam có trên 299.000 người nghiện, người sử dụng và người bị quản lý sau cai, tiềm ẩn nguy cơ cao đối với an ninh trật tự.

PV: Tội phạm ma túy lợi dụng công nghệ, mạng xã hội và các tuyến vận chuyển xuyên biên giới. Điều này tạo ra những khó khăn gì cho công tác đấu tranh, triệt phá thưa Đại tá?

Đại tá Nguyễn Đức Tuấn: Các đối tượng cầm đầu tội phạm ma túy hiện nay triệt để lợi dụng công nghệ 4.0 để chỉ đạo, điều hành đường dây từ xa, không trực tiếp lộ diện, gây khó khăn lớn cho công tác phát hiện, xác minh và bắt giữ. 

Bên cạnh đó, tội phạm ma túy gia tăng câu kết với các loại tội phạm khác, hình thành các đường dây lớn, liên tỉnh, xuyên quốc gia. Do lợi nhuận cao, các đối tượng sẵn sàng đầu tư công nghệ hiện đại, trang bị vũ khí nóng, sẵn sàng chống trả khi bị phát hiện.

Nguồn ma túy chủ yếu từ nước ngoài được vận chuyển qua đường bộ, đường biển và đường hàng không, lợi dụng các chính sách thuận lợi trong xuất nhập cảnh, thông quan điện tử, bưu kiện, bưu phẩm. Ngoài ra, các đối tượng lập nhóm kín trên mạng xã hội, sử dụng dịch vụ vận chuyển trung gian và thanh toán không dùng tiền mặt, khiến hoạt động phạm tội phân tán, khó ngăn chặn và gây nhiều trở ngại cho việc mở rộng, bóc gỡ đường dây.

PV: Năm 2025, số vụ bắt giữ lớn liên tục được công bố, nhưng dường như thị trường ma túy vẫn chưa giảm “nhiệt”. Vậy đâu là nguyên nhân?

Đại tá Nguyễn Đức Tuấn: Trước hết là do cầu chưa được kiểm soát hiệu quả, nhất là trong giới trẻ. Ma túy tổng hợp thường bị ngụy trang như chất “giải trí”, tạo cảm giác không gây nghiện, che giấu tác hại lâu dài, khiến nhiều người chủ quan. Trong khi đó, công tác cai nghiện còn khó khăn, tỷ lệ tái nghiện cao.

Bên cạnh đó, lợi nhuận đặc biệt lớn khiến tội phạm ma túy có khả năng tái sinh nhanh. Việc triệt phá một đường dây chỉ tạo ra khoảng trống tạm thời, nhanh chóng bị các tổ chức khác lấp đầy. Nhiều đối tượng cầm đầu đứng sau, thậm chí hoạt động ngoài lãnh thổ Việt Nam, gây khó khăn cho việc bóc gỡ tận gốc và hợp tác quốc tế.

Ma túy tổng hợp dễ sản xuất, dễ vận chuyển, không phụ thuộc mùa vụ; công thức liên tục thay đổi, xuất hiện các chất mới chưa kịp đưa vào danh mục quản lý, khiến pháp luật và lực lượng chức năng luôn luôn phải chạy theo.

Ngoài ra, tội phạm triệt để lợi dụng mạng xã hội, ứng dụng mã hóa, thương mại điện tử và logistics, với phương thức giao dịch kín, thanh toán ẩn danh, vận chuyển chia nhỏ. Các yếu tố xã hội và vị trí địa lý cũng khiến Việt Nam đối mặt nhiều thách thức trong kiểm soát loại tội phạm này.

PV: Nhiều ý kiến cho rằng, người trẻ đang trở thành nhóm dễ bị “tấn công” bởi ma túy núp bóng hàng giải trí, thuốc lá điện tử, thực phẩm chức năng… Ông nhìn nhận vấn đề này như thế nào?

Đại tá Nguyễn Đức Tuấn: Hiện nay, các loại ma túy thế hệ mới được ngụy trang tinh vi, khiến việc nhận diện và phòng tránh trở nên rất khó khăn. Giới trẻ với tâm lý tò mò, thích khám phá cái mới dễ bị lôi cuốn mà không nhận thức được đó là chất ma túy. Sau một thời gian sử dụng, người trẻ dễ bị lệ thuộc và hình thành nghiện.

Ma túy tổng hợp có tác dụng kích thích thần kinh, tạo cảm giác hưng phấn, thường gắn với các loại hình âm nhạc và không gian giải trí sôi động. Thực tế cho thấy, việc sử dụng cần sa, thuốc lắc, ketamine… thường xuất hiện tại các quán bar, vũ trường, lễ hội âm nhạc, nơi tập trung đông người, trở thành một phần của xu hướng vui chơi trong một bộ phận giới trẻ.

Bên cạnh đó, các đối tượng phạm tội triệt để lợi dụng mạng xã hội để tiếp cận, dụ dỗ, lôi kéo giới trẻ sử dụng ma túy tổng hợp với mẫu mã đa dạng, dễ sử dụng, khó phát hiện. Điều này khiến độ tuổi sử dụng ma túy ngày càng trẻ hóa, đặt ra nhiều thách thức lớn cho công tác phòng ngừa và đấu tranh trong thời gian tới.

PV: Sự xuất hiện của các loại ma túy mới và xu hướng pha trộn chất gây nghiện đã gây ra những thách thức cụ thể gì cho lực lượng chức năng trong công tác phát hiện, đấu tranh và xử lý?

Đại tá Nguyễn Đức Tuấn: Ma túy mới và ma túy pha trộn chủ yếu là ma túy tổng hợp, được sản xuất nhanh trong phòng thí nghiệm, thường chỉ được phát hiện khi bắt giữ và giám định. Nhiều chất mới chỉ được bổ sung vào danh mục quản lý sau khi đã xuất hiện trên thực tế.

Các loại ma túy này thường ngụy trang tinh vi dưới dạng thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử, thảo mộc…, kèm theo thủ đoạn quảng bá sai lệch về nguồn gốc, công dụng, khiến người tiêu dùng khó nhận biết và lực lượng chức năng khó phát hiện. Bên cạnh đó, việc sử dụng và tổ chức sử dụng ma túy dưới các hình thức như “nước vui”, tinh dầu, cỏ Mỹ… được trà trộn, che giấu tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác kiểm tra, bắt giữ.

Đối với các vụ án ma túy “núp bóng”, cơ quan điều tra phải chờ kết quả giám định hàm lượng làm căn cứ xử lý hình sự, khiến quá trình điều tra kéo dài, ảnh hưởng đến yêu cầu đấu tranh kịp thời với tội phạm.

PV: Nhìn lại công tác phòng, chống ma túy năm 2025, đâu là những bài học kinh nghiệm và giải pháp trọng tâm trong thời gian tới, thưa Đại tá?

Đại tá Nguyễn Đức Tuấn: Nhìn lại công tác phòng, chống ma túy năm 2025 cho thấy nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng. Lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã quán triệt, triển khai nghiêm các chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ và chương trình công tác trọng tâm năm 2025; kịp thời tham mưu, thực hiện hiệu quả các chủ trương lớn như Kết luận số 132 của Bộ Chính trị, Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 và các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm.

Công tác đấu tranh được triển khai đúng trọng tâm, tập trung đánh mạnh vào tội mua bán và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, từng bước kéo giảm tội tàng trữ. Công an các địa phương chủ động rà soát người nghiện, người sử dụng trái phép và các điểm phức tạp, bảo đảm dữ liệu sát thực tế; đồng thời triển khai hiệu quả công tác quản lý nhà nước về cai nghiện.

Thời gian tới, cần tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp ngăn chặn nguồn cung, giảm nguồn cầu, phấn đấu đạt mục tiêu 50% xã, phường, đặc khu không có ma túy vào năm 2030. Đẩy mạnh tuyên truyền, nhân rộng mô hình cộng đồng không ma túy; chuẩn bị điều kiện triển khai Luật Phòng, chống ma túy sửa đổi từ 1/7/2026 và tăng cường hợp tác quốc tế, chủ động “cắt cung” từ sớm, từ xa.

PV: Cảm ơn Đại tá!

Triệt phá đường dây buôn ma tuý chuyên thanh toán bằng tiền mặt

VOV.VN - Cảnh sát phòng chống ma tuý Công an tỉnh Nghệ An cùng đơn vị liên quan vừa đồng loạt bắt 3 đối tượng, thu hơn 18.000 viên ma tuý tổng hợp và các tang vật khác.