"Làm công an chắc giàu lắm nhỉ?" Câu nói ấy - tưởng chỉ là nhận xét vô tình, nhưng với nhiều chiến sĩ Công an, nhất là những người công tác trong môi trường đặc biệt như trại giam, đó lại là những cơn "sóng lòng" đầy trăn trở. Bởi khoảng cách song sắt, nơi ranh giới giữa đúng - sai, giữa luật pháp - tội phạm vô cùng mong manh, thì đồng tiền luôn là thử thách khốc liệt nhất đối với đạo đức người lính.

Canh giữ lằn ranh đạo đức của chính mình

Trại giam Suối Hai, trực thuộc Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng - Bộ Công an, đóng quân tại xã Cẩm Lĩnh, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội (cũ) nay là xã Bất Bạt, thành phố Hà Nội. Khu vực này nổi tiếng với khí hậu khắc nghiệt "Nắng Sơn Tây, mây Ba Vì", địa hình núi cao, mật độ dân cư thưa thớt. Điều này đồng nghĩa với việc các cán bộ chiến sỹ Công an trại giam Suối Hai phải làm việc trong điều kiện thiếu thốn cả về vật chất lẫn tiện nghi sinh hoạt.

Dưới cái nắng gắt 40 độ của mùa hè, hay cái lạnh cắt da 6 độ của mùa đông, những người lính vẫn âm thầm bám trụ với công việc. Ẩn đằng sau những gương mặt điềm tĩnh, thái độ dứt khoát để giữ gìn kỷ luật, kỷ cương thì vẫn có những căng thẳng, lo lắng thường trực, bởi ai cũng hiểu, một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn tới những hậu quả khôn lường.

Mỗi cán bộ chiến sĩ của Trại giam Suối Hai hàng ngày phải đối diện với áp lực quản lý hàng trăm con người mang trong mình những số phận khác nhau, những tâm lý phức tạp khó lường, cả tính thiện lương chưa được đánh thức hay những thói quen xấu vẫn còn… Riêng trong năm 2024, Trại giam Suối Hai đã tiếp nhận và quản lý hơn 2.800 phạm nhân. Tính đến tháng 6/2025, số phạm nhân đã tăng gần 3.000 phạm nhân. Những con số này đủ để cho thấy sức nặng trách nhiệm mà mỗi cán bộ, chiến sĩ nơi đây phải gánh vác.

Thế nhưng, nhiệm vụ của những người cán bộ Công an trại giam không chỉ quản lý, canh giữ, giáo dục phạm nhân mà khó khăn hơn gấp bội phần chính là việc canh giữ lằn ranh đạo đức của chính mình. Cuộc sống còn trăm bề lo toan, đồng tiền lại có sức hút đặc biệt, dễ khiến con người ta chao đảo.

Vì vậy, trong môi trường đó, mỗi cán bộ phải luôn rèn luyện bản lĩnh, giữ vững lập trường tư tưởng đạo đức để không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ mà giữ được sự trong sạch, liêm chính của chính mình. Có ai biết rằng sau mỗi lời dụ dỗ là một lần tự đấu tranh tư tưởng, là sự trăn trở giữa cái gọi là "thiện chí" và vi phạm kỷ luật Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy định của Ngành.

Đặc biệt là trong những năm gần đây, sự bùng nổ của công nghệ và quá trình hội nhập kinh tế sâu rộng đã trở thành mảnh đất màu mỡ cho tội phạm công nghệ cao tại Việt Nam phát triển với tốc độ chóng mặt. Giai đoạn từ năm 2020 đến nay, phạm nhân vào trại chấp hành án có chiều hướng gia tăng, số phạm nhân có nhiều tiền án, tiền sự, phạm tội tái phạm nguy hiểm, phạm nhân liên quan công nghệ cao ngày càng chiếm tỷ trọng lớn.

Khi tỷ lệ phạm nhân có trình độ tăng cao đồng nghĩa những thủ đoạn tiếp cận, mua chuộc cán bộ chiến sĩ cũng trở nên khéo léo, tinh vi hơn bao giờ hết. Những món quà "tình cảm" từ gia đình thân nhân để phạm nhân được đối xử ưu ái hơn hay một lời đề nghị từ những thế lực ngầm bên ngoài để giúp đỡ một phạm nhân nào đó. Rồi cả những lời đe dọa trực tiếp đến bản thân và gia đình cũng không phải là chuyện hiếm.

Sức mạnh của đồng tiền hay những "mối quan hệ trong bóng tối" ngày đêm tìm cách lay động bản lĩnh của người cán bộ Cảnh sát Trại giam. Thế nhưng họ không để lòng mình chao đảo, bởi họ đang khoác trên người màu áo thiêng liêng - biểu tượng của danh dự, kỷ luật và trách nhiệm trước nhân dân.

Có thể nói, càng trong gian khó các cán bộ chiến sĩ Trại giam Suối Hai càng rèn giũa ý chí, giữ vững bản lĩnh để không bị khuất phục. Mỗi ngày làm việc nơi trại giam, họ không chỉ quản lý, canh giữ, giáo dục phạm nhân mà còn canh giữ chính lằn ranh đạo đức của bản thân. Và cũng từ sự kiên định ấy, hình ảnh người chiến sĩ Cảnh sát Trại giam càng sáng lên trong lòng nhân dân, như một điểm tựa vững vàng của niềm tin và công lý.

Sự "giàu có" của những người cán bộ chiến sĩ cảnh sát Trại giam

Cuộc sống của những người cán bộ Công an ở Trại giam bình dị như bao công việc đời thường khác. Sự bình dị ấy được xây đắp lên từ những tháng ngày lặng lẽ bám trụ trong môi trường đặc thù của trại giam, từ sự kiên nhẫn trong từng giờ giáo dục, động viên phạm nhân, từ những căng thẳng, lo lắng luôn thường trực khi làm nhiệm vụ, và cả những giây phút chiến đấu lý trí với những cám dỗ vật chất đời thường.  

Năm nào cũng vậy, cứ gần đến những ngày lễ lớn của đất nước: Ngày Giải phóng miền Nam, Thống nhất đất nước 30/4 hay Quốc khánh 2/9, mỗi người cán bộ, chiến sĩ công tác tại Trại giam Suối Hai lại có một cảm xúc rất đặc biệt. Đó là bởi, ngoài những cảm xúc tự hào trong ngày trọng đại của Tổ quốc thì quyết định đặc xá của Chính phủ dành cho phạm nhân như thay cho những lời khen ngợi, công nhận của Đảng và Nhà nước dành cho cán bộ chiến sỹ công an Trại giam. Sau những tháng ngày quản lý, giáo dục và cảm hoá họ đã nhìn thấy sự đổi thay tích cực của những người từng lầm lỡ, từng sa ngã, họ thấy những mầm thiện mình gieo đã nảy mầm, vươn cao như niềm tin, ý chí và khát vọng được trở về hòa nhập với cộng đồng và làm lại cuộc đời.

Tính đến ngày 2/9/2025, Trại giam Suối Hai đã tha tù trước thời hạn có điều kiện cho 11 phạm nhân, giảm hết thời hạn chấp hành án cho 216 phạm nhân; giảm có thời hạn chấp hành án cho 1.078 phạm nhân và đặc xá dịp 30/4 cho 119 phạm nhân; đặc xá dịp 2/9 cho 251 phạm nhân. Các kết quả trên cho thấy nỗ lực toàn diện của đơn vị trong quản lý, giáo dục, cải tạo và thực hiện chính sách nhân văn đối với phạm nhân.

"Hơn ai hết, chúng tôi hiểu rằng, một con người được làm lại từ đầu, được xã hội dang rộng vòng tay đón nhận, chính là thành quả trọn vẹn nhất của công tác quản lý, giáo dục, cải tạo. Ngày đặc xá vì thế không chỉ là ngày hạnh phúc của phạm nhân và gia đình, mà còn là nguồn động viên to lớn đối với mỗi cán bộ trại giam trên hành trình làm việc thầm lặng nhưng đầy trách nhiệm và tính nhân văn" - Đại tá Nguyễn Đức Phương, Giám thị, Bí thư Đảng bộ cơ sở Trại giam Suối Hai chia sẻ.

Và mỗi cái tên phạm nhân được xướng lên trong danh sách đặc xá, với người cán bộ trại giam không chỉ là một quyết định pháp luật, mà còn là sự ghi nhận cho cả hành trình âm thầm gieo mầm thiện lương. Mỗi một nụ cười, mỗi một ánh mắt cảm ơn, mỗi một cái bắt tay thật chặt, cái vỗ vai cùng vài lời dặn dò vội trong giờ chia tay đều trở nên quý giá, những con người đã từng lầm đường ấy càng thêm trân trọng những lời động viên, những buổi sinh hoạt tư tưởng cùng cán bộ chiến sỹ Trại giam và cả những công việc lao động hàng ngày đã giúp họ biết tự nhìn lại sai lầm, học cách kỷ luật và trân trọng giá trị của lao động lương thiện.

Mỗi lần nhìn thấy một phạm nhân biết mỉm cười trước cuộc sống và khao khát được làm lại từ đầu, trong lòng mỗi cán bộ, chiến sĩ lại dâng lên một niềm vui khó tả. Đó không chỉ là kết quả của sự kiên nhẫn rèn luyện, giáo dục, cảm hóa mà còn là phần thưởng tinh thần quý giá, để họ càng thấy tự hào màu áo của mình.

Thiếu tá Nguyễn Thị Trang Nhung, cán bộ Đội Hậu cần, tài vụ chia sẻ, chồng chị hiện đang là Tổ trưởng tổ Giáo dục, Phân trại 1 - Trại giam Suối Hai. Mặc dù nhà cách đơn vị có 2 km nhưng suốt 3 tháng nay chuẩn bị cho công tác đặc xá dịp lễ Quốc khánh 2/9 hầu như anh không về nhà.

"Bữa cơm chiều nào ở nhà cũng quạnh quẽ. Muốn gọi điện hỏi thăm mà anh cũng chỉ nói được vài câu rồi tắt máy để làm nhiệm vụ. Nhiều hôm nhớ chồng, chị phải tranh thủ chạy xuống phân trại ăn cùng chồng một bữa cơm cho đỡ nhớ" - chị Nhung kể.

Lời tâm sự của chị Nhung không chỉ là câu chuyện của riêng gia đình chị, mà còn là nỗi niềm chung của hàng trăm gia đình cán bộ Trại giam Suối Hai. Bao tháng ngày vắng nhà mà chưa biết nói lời gì để xin lỗi, chưa biết làm để bù đắp, đại úy Phạm Mạnh Toàn càng day dứt hơn khi đúng hôm sinh nhật mình mà anh lại tiếp tục lỗi hẹn không về với 3 mẹ con.

Và cũng đúng ngày đó, ở đơn vị anh đã rơi nước mắt khi nhận món quà con trai gửi - một bức tranh bé tự vẽ. Trong tranh, hình ảnh người bố mặc bộ quân phục màu xanh, đứng hiên ngang, với lá cờ Tổ quốc bay phấp phới. Bên cạnh, cậu bé viết nắn nót dòng chữ: "Con yêu bố nhiều lắm! Con tự hào về bố!".

Chính những tình cảm giản dị, chân thành ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho các cán bộ chiến sĩ ở trại giam, giúp họ vượt qua mọi gian khó, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, để mỗi ngày trở về, họ không chỉ là người cha, người chồng, mà còn là người hùng trong mắt những người thân yêu.

Ngày trở về của những người được đặc xá

VOV.VN - Đầu tháng 9, Trại giam Công an tỉnh Đắk Lắk trở nên chộn rộn hơn thường lệ khi nơi đây có nhiều phạm nhân chờ đợi đón nhận quyết định đặc xá của Chủ tịch nước nhân dịp 80 năm Quốc khánh 2/9.