Bài 2: Việc không khó làm mãi không xong
Lần giở tài liệu về vụ việc khiếu nại bồi thường đất dịch vụ ở Phú Thụy và gặp gỡ hỏi chuyện các hộ dân, sau đó so sánh, đối chiếu với những vụ việc đã từng tìm hiểu, phản ánh ngay trên địa bàn thành phố (TP) Hà Nội hàng chục năm qua, chúng tôi thấy việc này ở huyện Gia Lâm (cũ) không khó, nhưng vì sao làm mãi không xong? Vấn đề không chỉ do thành phố không hiểu huyện khi ban hành văn bản số 4800/UBND-ĐT trong đó ghi rõ: “Đối với 12 hộ gia đình ở xã Phú Thị (và các trường hợp tương tự trên địa bàn huyện) đã được hỗ trợ chuyển đổi nghề và tạo việc làm bằng hình thức nhận tiền một lần (các hộ đã nhận tiền), thực hiện theo phương án hỗ trợ đã dược UBND huyện Gia Lâm phê duyệt theo quy định của pháp luật, không xem xét điều chỉnh phương án”. Vấn đề còn do…
“Thanh tra thành phố về chúng tôi có được gặp đâu? Họ về chỉ làm việc với huyện với xã thôi” – ông Lê Thiết Hùng, một trong 12 hộ dân đang khiếu nại, bức xúc nói. Chúng tôi hỏi: “Vâng, đó là thanh tra thành phố, còn trước đó là thanh tra huyện thì sao?” Ông Hùng, cựu chiến binh năm nay 74 tuổi, nhíu mày nhớ lại và khẳng định: “Thanh tra huyện chúng tôi cũng không được gặp”.
“Vậy mỗi lần thu hồi đất cho dự án thì các bác được đền bù, bồi thường ra sao?”. Nghe câu hỏi đó, ngừng một lát ông Hùng nhớ ra và bảo rằng, bảng thống kê của huyện thu hồi đất từ năm 2001 là chưa đủ. Gia đình ông đã từng bị thu hồi đất từ năm 1997. Câu chuyện thêm hào hứng khi ông Hùng cho biết là ban đầu tính sản lượng thóc trên mỗi sào và bồi thường bằng thóc cho diện tích thu hồi. Do làm đội trưởng và thấy bà con thiệt thòi nên hồi ấy ông Hùng “đấu tranh” mãi mới được chuyển sang đền bù bằng thóc nếp, thay cho thóc tẻ. “Nếp và tẻ khác nhau thế nào?” – chúng tôi hỏi. “Tôi nhớ không chính xác” – ông Hùng nói – “Thóc tẻ đâu khoảng 12-13 triệu đồng mỗi sào 360 mét vuông, thóc nếp thì cao hơn”. Theo ông Hùng, sau này quy thóc ra tiền và đền bù bằng tiền, ông lớn tuổi nên dần dần thôi không làm cán bộ nữa để lớp trẻ làm.
Cũng như ông Hùng, những hộ dân trong diện này nói rằng họ chưa được gặp thanh tra. Chính sách thay đổi và tính toán như thế nào là do cán bộ xã, cán bộ huyện, lúc chuyển về thôn là gọi ra ký lấy tiền thôi, nhiều khi không rõ tiền gì. Có hộ khẳng định là chưa nhận tiền.
Cách tính chưa đạt lý thấu tình
Không đồng ý với quyết định trong văn bản 4800/UBND-ĐT của Ủy ban nhân dân (UBND) TP Hà Nội đề ngày 02/10/2017, bà Thúy cùng các hộ dân đồng cảnh, trong đó có bà Trần Thị Vẻ (năm nay 80 tuổi), đã gửi đơn khiếu nại tới các cấp chính quyền.
Văn bản số 2541 của UBND huyện Gia Lâm (cũ) về việc giải quyết đơn khiếu nại của bà Trần Thị Vẻ, đề ngày 04/10/2019, có một phần nội dung như sau:
“Hộ gia đình bà Trần Thị Vẻ được UBND huyện Gia Lâm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 755 QSDĐ/08/QĐ-UB ngày 20/02/1998, tổng diện tích được cấp Giấy chứng nhận là 3.790 m2. Trong quá trình sử dụng đất, hộ gia đình bà Trần Thị Vẻ đã bị thu hồi 2.068,8 m2, trong đó:
- 1.543 m2 đất nông nghiệp bị thu hồi trước thời điểm có chính sách giao đất dịch vụ (thu hồi từ trước ngày 01/01/2008).
- 66 m2 đất nông nghiệp bị thu hồi trong thời điểm có chính sách giao đất dịch vụ (thu hồi trong giai đoạn từ ngày 01/01/2008 đến ngày 30/09/2009)…
- 459,8 m2 đất nông nghiệp bị thu hồi sau thời điểm có chính sách giao đất dịch vụ (thu hồi sau ngày 30/09/2009)… Khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với 459,8 m2 này, UBND huyện đã phê duyệt hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm bằng 05 lần giá đất nông nghiệp…. tương đương 310.365.000 đồng”.
Cách tính của huyện Gia Lâm chia ra 3 thời kỳ: trước, trong và sau khi có chính sách giao đất dịch vụ, là chưa thấu tình đạt lý. Chưa thấu tình vì vận dụng theo hướng bất lợi cho dân, mặc dù không có quy định nào bắt buộc vận dụng như thế. Chưa đạt lý bởi 3 thời kỳ ấy là dựa vào Quyết định số 33/2008/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội. Tuy nhiên, căn cứ để ban hành Quyết định số 33 là Luật đất đai 2003 cùng các Nghị định số: 181/2004/NĐ-CP; 197/2004/NĐ-CP; 84/2007/NĐ-CP. Trong các nghị định này có qui định rất rõ là nếu bị thu hồi hơn 30% đất nông nghiệp mà không được Nhà nước bồi thường bằng đất nông nghiệp tương ứng, có nguyện vọng nhận bồi thường bằng đất làm mặt bằng sản xuất… thì được bồi thường bằng giao đất ở có thu tiền sử dụng đất… Theo bà Trần Thị Vẻ, Nghị định 197/2004/NĐ-CP đến ngày 01/07/2014 mới được thay thế bằng Nghị định 47/2014/NĐ-CP. Do đó, không thể chỉ căn cứ vào Quyết định 33/2008/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội để đặt ra các thời điểm 01/01/2008 và 30/09/2009, rồi căn cứ vào đó để không giao đất dịch vụ cho bà Vẻ cũng như hơn chục hộ khác ở Phú Thụy.
Tự làm khó việc không khó
Anh Nguyễn Thế Đạt là con trai bà Trần Thị Vẻ gặp chúng tôi đưa đơn khiếu nại của mẹ anh và chỉ rõ, ngay từ đầu huyện Gia Lâm (cũ) đã rà soát rất kỹ 63 hộ, trong đó có gia đình bà Vẻ đủ điều kiện bồi thường đất dịch vụ. Theo đó, văn bản số 51 ngày 24/04/2013 của UBND xã Phú Thị (cũ) gửi UBND huyện Gia Lâm (cũ) khẳng định hộ bà Trần Thị Vẻ bị thu hồi hơn 60% diện tích đất nông nghiệp. Đến ngày 25/09/2019, trong văn bản số 2390 của huyện Gia Lâm gửi TP Hà Nội cũng nêu rõ, sau khi rà soát 12 hộ ở thôn Phú Thụy thấy… đủ điều kiện xem xét giao đất dịch vụ. Theo anh Đạt, văn bản 2390 là thỏa đáng, có lý, có tình. Huyện Gia Lâm đã bảo vệ quyền lợi của người dân, nhưng không hiểu sao đến giờ chưa được giải quyết. Trong câu chuyện với chúng tôi, ông Hùng và anh Đạt đồng ý rằng việc này thực ra không khó, song, dường như có cán bộ muốn tự làm khó việc không khó.
Vì sao không khó? Không khó vì, đến cuối năm 2016 huyện Gia Lâm (cũ) đã làm xong hạ tầng cho khu tái định cư Kim Sơn và được thành phố chấp thuận để giao đất dịch vụ cho các hộ ở xã Phú Thị (cũ). Với sự chấp thuận này, thành phố đã để huyện Gia Lâm có quyền chủ động quyết định. Nhưng khi huyện trình phương án lên thành phố thì bằng văn bản số 4800 thành phố đã gạt lại hơn chục hộ chưa giải quyết, trong khi họ có cùng điều kiện, tiêu chuẩn như 57 hộ đã được giao đất dịch vụ.
Không khó vì, Nghị định 69/2009/NĐ-CP đã mở rộng biên độ cho việc thực thi có hiệu quả chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Vấn đề là cách hiểu, diễn giải văn bản qui phạm pháp luật chưa thống nhất giữa những người có chức trách thực thi.
Không khó vì, hồi còn khó có sơ suất thì huyện Gia Lâm đã nhận rõ sơ suất ấy, đồng thời đề xuất phương án có thể thực thi nhằm bảo vệ quyền lợi và sự công bằng cho nhân dân.
Nhưng, có những chuyện không phải muốn là làm được. Nên bà Thúy khiếu nại lên huyện không được đã khiếu nại lên thành phố, và cũng không được. Quyết định 1172/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội ngày 05/04/2022 giữ nguyên quyết định giải quyết khiếu nại của huyện Gia Lâm. Điều 2 của Quyết định 1172 ghi rõ: Quyết định này là quyết định giải quyết lần hai. Nếu không đồng ý với quyết định này bà Nguyễn Thị Kim Thúy có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật Tố tụng hành chính.
Bà Thúy có khởi kiện hay không? Vì sao đến giờ này đã có kết luận của Thanh tra Chính phủ và các văn bản ghi rõ thời hạn trả lời mà bà Thúy vẫn phải gửi đơn kêu cứu khẩn cấp tới Chủ tịch UBND TP Hà Nội? Để trả lời những câu hỏi ấy, nhiều thông tin tiếp tục được chúng tôi làm rõ trong các số báo sau./.
VOV.VN - Hàng chục năm đã trôi qua kể từ khi bị thu hồi ruộng đất để làm các dự án khác nhau ở huyện Gia Lâm (cũ) của thành phố (TP) Hà Nội, hơn chục hộ dân ở thôn Phú Thụy vẫn chưa được nhận đất dịch vụ (sau này là đất ở) dù đã bị thu hồi hơn 30% diện tích đất sản xuất nông nghiệp. Chuyện gì đã và đang xảy ra?
Bình luận
Bình luận của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng
Đang tải bình luận...