Xóa đói giảm nghèo bền vững là chủ trương lớn, xuyên suốt của Đảng và Nhà nước ta trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, bảo đảm an sinh xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Ở nhiều địa phương, đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn gặp không ít khó khăn do sản xuất nhỏ lẻ, thiếu vốn, thiếu kỹ thuật và đầu ra không ổn định. Trong bối cảnh đó, mô hình hợp tác xã đã phát huy rõ vai trò là “cầu nối” giúp người dân liên kết sản xuất, tiếp cận khoa học kỹ thuật, tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị và từng bước nâng cao thu nhập. 

Theo thống kê, hiện nay cả nước có hơn 31.000 hợp tác xã, thu hút khoảng 8 triệu thành viên, tạo việc làm thường xuyên cho hàng triệu lao động nông thôn. Thu nhập của người lao động trong hợp tác xã từng bước được cải thiện, nhiều nơi đạt từ 6–10 triệu đồng/tháng, góp phần quan trọng trong việc giảm nghèo và hạn chế tái nghèo.

Một trong những đóng góp nổi bật của kinh tế tập thể đối với công tác giảm nghèo là tạo việc làm và sinh kế ổn định cho người lao động. Thông qua việc tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, nhiều hợp tác xã đã trở thành “điểm tựa” giúp người dân, đặc biệt ở khu vực miền núi và vùng khó khăn, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống.

Tại khu vực miền núi phía Bắc, HTX Nấm Tam Đảo (tỉnh Phú Thọ) là mô hình tiêu biểu trong việc liên kết với người dân phát triển vùng nguyên liệu trồng dâu nuôi tằm, sản xuất đông trùng hạ thảo và chế biến sâu. Thông qua hình thức hỗ trợ giống, vật tư, chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, HTX đã tạo việc làm cho hàng trăm lao động tại các địa phương miền núi, giúp nhiều hộ dân từng bước thay đổi phương thức sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế.

Ông Nguyễn Quốc Huy, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX Nấm Tam Đảo cho biết, với quyết tâm xây dựng và phát triển vùng nguyên liệu trồng dâu nuôi tằm lấy kén phục vụ sản xuất đông trùng hạ thảo và ươm tơ lụa, Hợp tác xã đã tạm ứng giống cấp, vật tư cho người dân đối trừ sau khi thu mua sản phẩm. Đây là nhu cầu thiết thực để thay đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao thu nhập cho người dân.

Bên cạnh việc tạo việc làm và sinh kế ổn định cho người dân, các hợp tác xã còn đóng vai trò quan trọng trong đổi mới mô hình sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ và nâng cao giá trị nông sản. Nhiều HTX đã mạnh dạn đầu tư vào chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường, qua đó gia tăng giá trị sản phẩm và nâng cao thu nhập cho thành viên, hộ liên kết.

HTX không ngừng mở rộng quy mô hoạt động, phát triển các chi nhánh tại Tuyên Quang, Lào Cai, Yên Bái, hình thành mạng lưới liên kết sản xuất gắn với vùng nguyên liệu trồng dâu nuôi tằm và chế biến đông trùng hạ thảo. Năm 2024, HTX đã sản xuất 80 kg đông trùng hạ thảo sấy thăng hoa là sản phẩm có giá trị kinh tế cao, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người dân. Với nhiều sản phẩm đạt chứng nhận OCOP và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, HTX đã từng bước khẳng định uy tín của mô hình kinh tế tập thể trên thị trường.

Tương tự, tại Đồng Nai, HTX liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản sạch Thanh Bình hiện đang tham gia canh tác cây chuối với tổng diện tích khoảng 120 ha, năng suất bình quân đạt từ 45–52 tấn/ha. Nhờ tổ chức sản xuất bài bản và áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, sản phẩm chuối của HTX đã được xuất khẩu sang nhiều thị trường như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản.

Bên cạnh đó, HTX Thanh Bình còn phát triển chuối sản xuất theo hướng hữu cơ, từng bước đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Để phục vụ sản xuất hữu cơ, HTX chú trọng sử dụng phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật hóa học; đồng thời tăng cường tập huấn kỹ thuật, kiểm soát chặt chẽ quy trình canh tác nhằm bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường.

Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021–2025, đã tạo nền tảng quan trọng để kinh tế tập thể phát triển đúng hướng.  Khi hợp tác xã thực sự phát huy vai trò liên kết sản xuất và các chính sách của Nhà nước được triển khai đồng bộ, kinh tế tập thể sẽ tiếp tục là động lực quan trọng, góp phần mở lối thoát nghèo bền vững, nâng cao đời sống cho người dân và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.

Chuyển đổi số và liên kết chuỗi - chìa khóa giúp HTX chinh phục thị trường Châu Âu

VOV.VN - Trong bối cảnh tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe, các hợp tác xã (HTX) cần đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường liên kết chuỗi giá trị để minh bạch dữ liệu, nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường.