"Từ BTS đến NewJeans: K-pop rơi vào “vòng xoáy” vi phạm bản quyền xuyên quốc gia"

VOV.VN - BTS và NewJeans liên tục vướng kiện tụng vi phạm bản quyền. Ranh giới mong manh giữa tham khảo, lấy cảm hứng nghệ thuật và hành vi đạo nhái đang đưa K-pop vào những cuộc chiến pháp lý xuyên xuyên quốc gia, đe dọa trực tiếp uy tín và doanh thu của ngành công nghiệp tỷ đô.

Tâm điểm của cơn bão vi phạm bản quyền gọi tên từ BTS đến NewJeans, các nghệ sĩ chủ lực thuộc tập đoàn HYBE tại thị trường Mỹ. Người hâm mộ toàn cầu chấn động trước cáo buộc “SWIM”, ca khúc chủ đề trong album mới của nhóm nhạc toàn cầu BTS bị các nhạc sĩ phương Tây đệ đơn kiện ở California, cáo buộc ca khúc sao chép một phần từ bản nhạc demo chưa được phát hành. Ngay sau đó, nhóm nhạc K-pop nữ NewJeans cũng rơi vào vòng xoáy tương tự khi các bản hit lớn “ETA” của nhóm bị công ty quản lý bản quyền nước ngoài báo cáo vi phạm cấu trúc âm nhạc và sử dụng trái phép các đoạn nhạc ngắn.

Và chỉ vài ngày sau khi “ETA” vướng vào kiện tụng, ca khúc “How Sweet” của NewJeans cũng bước vào vết chân của “ETA” khi bị cáo buộc đã sao chép từ ca khúc chưa phát hành “One of a Kind” của một nhóm ca sỹ Mỹ.

Không chỉ dừng lại ở giai điệu, cuộc chiến bản quyền còn lan sang vấn đề cảm hứng sáng tạo đối với các ca khúc toàn cầu, hay các vụ tranh chấp về việc sao chép ý tưởng hình ảnh và vũ đạo cho thấy quy mô phức tạp chưa từng có của bài toán quyền hiện nay.

Các chuyên gia âm nhạc Hàn Quốc chỉ ra rằng, việc áp dụng mô hình “trại sáng tác”, nơi quy tụ từng nhóm đông nhạc sĩ quốc tế để cùng “nặn” ra một ca khúc, đang bộc lộ những lỗ hổng lớn, làm chồng chéo về quyền sở hữu đối với các đoạn nhạc demo. Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ chuyển sang các nền tảng phát hành trực tuyến và thuật toán ưu tiên các đoạn nhạc ngắn trên mạng xã hội vô tình thúc đẩy các nhà sản xuất K-pop lặp lại các vòng hòa âm quen thuộc để dễ dàng tạo xu hướng, từ đó làm tăng tỷ lệ trùng lặp sáng tạo với các sản phẩm cũ.

Đối với nhiều nhạc sĩ độc lập phương Tây, việc tìm kiếm các bản hit K-pop để tìm điểm tương đồng đã trở thành một chiến thuật kinh tế có mục tiêu, yêu cầu các “ông lớn” trong làng giải trí Hàn Quốc phải ra giải pháp để chia lại phần trăm doanh thu bản quyền trực tuyến béo bở.

Đặc biệt, sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy cuộc chiến bản quyền này lên một cấp nguy hiểm mới. AI tạo sinh giờ đây vừa là công cụ tối ưu hóa sáng tạo, vừa là gót chân Achilles của K-pop. Một mặt, nhiều nhạc sĩ sử dụng các công cụ AI để tạo ra các đoạn beat và giai điệu vốn được AI “học trộm” từ các kho nhạc online trên thế giới, rồi chỉnh sửa lại để đăng ký quyền sở hữu dưới danh nghĩa con người đang tạo ra những quả bom nổ chậm. Các tác giả khi mua lại các đoạn nhạc này hoàn toàn không biết bên trong chúng chứa mã đạo nhái do AI tạo sinh, dẫn đến các sản phẩm chính thức khi phát hành bị các thuật toán quét bản quyền quốc tế ngăn chặn và khởi kiện. Mặt khác, vấn nạn giả mạo giọng nói bằng công nghệ Deepfake cũng đặt ra những thách thức pháp lý chưa từng có.

Hiệp hội Bản quyền Âm nhạc Hàn Quốc (KOMCA) đã chính thức ban hành quy định thắt chặt quy trình đăng ký ca khúc mới, trong đó bắt buộc các tác giả phải cam kết không sử dụng AI tạo sinh, đồng thời áp dụng các biện pháp đóng băng tiền bản quyền và chuyển điều tra hình sự nếu phát hiện hành vi gian lận. Cơ quan chức năng cùng các tổ chức bản quyền Hàn Quốc cũng bắt tay thành lập ban ứng dụng để xây dựng các mô hình tiêu chuẩn, ứng dụng chính công nghệ AI tiên tiến quét ngược và truy vết âm thanh, giúp phát hiện sự trùng lặp trước khi các ca khúc được phát hành ra thị trường quốc tế.

Để duy trì vị trí vững chắc, các tập đoàn giải trí Hàn Quốc buộc phải bỏ tư duy quản lý trước đây, thắt chặt quy trình kiểm tra, kiểm soát và xây dựng một hệ thống bảo vệ tác quyền hoàn chỉnh mới để bảo vệ tối đa giá trị sáng tạo đích thực của con người trước làn sóng công nghệ mới.

Bình luận

Bình luận của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng

Đang tải bình luận...