Tết đến xuân về, các cơ sở sản xuất gốm ở làng Bàu Trúc tất bật hoàn thiện các sản phẩm để chào đón du khách trong dịp Tết Bính Ngọ 2026. Bên cạnh việc xử lý đơn hàng gửi đi nhiều tỉnh thành cả nước, đồng bào Chăm ở làng gốm Bàu Trúc còn trang hoàng khu trưng bày, xưởng gốm để đón khách du lịch.
Tại hợp tác xã gốm Chăm Bàu Trúc, hơn 30 lao động làm việc hết công suất, sản xuất số lượng lớn sản phẩm phục vụ du khách và các đơn đặt hàng trang trí dịp Tết Nguyên đán. Năm nay, linh vật ngựa được người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn so với các dòng sản phẩm gốm trang trí thông thường. Ngựa không chỉ là biểu tượng gắn liền với năm Bính Ngọ mà còn mang ý nghĩa may mắn, bền bỉ, sung túc và thành công.
Nhiều nghệ nhân ở Hợp tác xã gốm Chăm Bàu Trúc cho biết, linh vật ngựa khó nặn hơn nhiều con giáp khác vì phải thể hiện được dáng đứng, thế chạy, nét khỏe khoắn nhưng vẫn mềm mại. Đôi tai, bờm, đôi chân hay ánh mắt của con ngựa đều cần được chăm chút kỹ lưỡng để tạo nên cái hồn cho sản phẩm.
Ông Phú Hữu Minh Thuần - Giám đốc Hợp tác xã Gốm Chăm Bàu Trúc cho biết khoảng 5 năm trở lại đây, gốm Bàu Trúc được nhiều người tìm đến đặt hàng, có thời điểm “cháy hàng” do cầu vượt cung. Lượng khách đến tham quan làng gốm ngày càng đông, kéo theo đó là doanh số bán hàng tăng vọt. Do đơn hàng nhiều mà nhân lực có hạn, đơn vị cũng có định hướng bổ sung lao động để đáp ứng thời vụ, nhất dịp lễ, tết.
"Năm nay, linh vật ngựa được khách hàng quan tâm nhiều hơn so với các dòng sản phẩm gốm trang trí thông thường nên chúng tôi cũng đầu tư nhiều hơn cho dòng sản phẩm này. Năm nay số lượng đơn đặt hàng nhiều mà nhân lực có hạn, nên thời gian tới phải tìm thêm nghệ nhân để làm cho kịp hàng mùa cao điểm. Còn việc đón khách đoàn cũng làm sâu hơn, không chỉ có múa hát mà còn có thuyết trình và tương tác với khách hàng", ông Phú Hữu Minh Thuần chia sẻ.
Với mong muốn quảng bá, bảo tồn văn hóa Chăm, đặc biệt là nghệ thuật làm gốm, ông Vạn Quan Phú Đoan (người dân làng Bàu Trúc) đã thành lập Hợp tác xã Sản xuất, thương mại và dịch vụ gốm Bàu Trúc, kết nối sản xuất – du lịch cộng đồng.
Cùng với việc sản xuất, chế tác sản phẩm gốm mỹ nghệ, ông Đoan còn tái dựng lại không gian xưa của một gia đình làm gốm. Ngôi nhà tranh, vách đất bên trong mát rượi, dưới mái hiên nhà, các bà, các chị đang nhào đất nặn gốm. Không gian làm gốm Chăm được tái hiện đã giúp du khách hiểu hơn về nghề làm gốm ở đây.
Chị Phạm Thị Thu Vân, du khách từ TP. Đà Nẵng cho biết ở đây các câu chuyện kể bằng hình ảnh mộc mạc nhưng mang đến cho du khách trải nghiệm thú vị. Đây chính là cách mà người làm gốm Bàu Trúc bảo tồn, phát huy giá trị độc đáo của nghề gốm và nét đặc trưng của văn hóa Chăm. "Hiểu hơn về quy trình làm ra sản phẩm như thế nào, từ đó tôi cảm thấy thú vị và yêu sản phẩm gốm này hơn. Xem những khung cảnh được tái hiện này, tôi có thể liên tưởng được cuộc sống của người xưa như thế nào".
Tiếp đến, du khách được những người làm gốm hướng dẫn quy trình nhào đất, tạo hình sản phẩm gốm. Du khách trực tiếp từ tay mình nặn gốm, trải nghiệm không gian văn hóa Chăm và quá trình hình thành nghề gốm mang đến cho du khách nhiều cảm xúc.
Theo ông Vạn Quan Phú Đoan - Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất, thương mại và dịch vụ gốm Bàu Trúc, dù mới thành lập được hơn 2 năm, nhưng hợp tác xã cũng đã nỗ lực tăng cường công tác quảng bá sản phẩm đi nước ngoài chào hàng như Ấn Độ và một số nước ở châu Á.
Tại quê nhà, anh Đoan tổ chức các hoạt động văn hóa dân gian của người Chăm để phục vụ khách du lịch... "Dịp Tết Nguyên đán này, ngoài các sản phẩm truyền thống, chúng tôi cũng còn tập trung làm theo đơn đặt hàng sản phẩm gốm hình con ngựa, với khoảng 3.000 sản phẩm. Ngoài ra còn phục vụ các đoàn khách du lịch đến tham quan, trải nghiệm", ông Vạn Quan Phú Đoan cho biết.
Làng gốm Bàu Trúc hiện có 2 hợp tác xã, một công ty và hơn 30 cơ sở sản xuất kinh doanh với khoảng 300 hộ dân làm gốm. Dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 là cơ hội để làng nghề truyền thống này quảng bá, giới thiệu đến du khách trong và ngoài nước những sản phẩm độc đáo của đồng bào Chăm. Nhiều sản phẩm được yêu thích và lựa chọn nhiều như tháp Chăm, hộp đèn, bình cắm hoa… và đặc biệt là sản phẩm gốm chủ đề ngựa.
Lãnh đạo UBND xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hoà cho biết hiện nay, địa phương đang quy hoạch 4 ha đất để mở rộng quy mô sản xuất gốm cho các nghệ nhân và đáp ứng nhu cầu tiêu thụ gốm Bàu Trúc. Cùng với đó, ngành du lịch cũng đã xây dựng nhiều tour, tuyến đến tham quan các làng nghề, đặc biệt là làng nghề gốm Chăm Bàu Trúc.
Trải qua hàng trăm năm, nghề làm gốm của đồng bào Chăm ở làng Bàu Trúc (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hoà) vẫn lưu giữ trọn vẹn những giá trị nghệ thuật ban đầu. Biết bao thế hệ nghệ nhân với nguồn cảm hứng vô tận đã thổi hồn vào đất và giữ lửa cho nghề gốm truyền thống.
Những ngày này, các khu vực nung gốm Chăm luôn đỏ lửa. Dòng người tất bật nối nhau ra vào, những sản phẩm gốm hoàn chỉnh từ làng gốm Bàu Trúc được đưa lên xe về các tỉnh, thành cả nước. Đó là minh chứng cho sự hồi sinh mạnh mẽ của một làng nghề cổ xưa.
VOV.VN - Nghệ thuật làm gốm Chăm đón nhận bằng ghi danh của UNESCO là "Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp" trong dịp Lễ hội Nho – Vang Ninh Thuận 2023. Việc đón nhận danh hiệu này cũng đặt ra trách nhiệm không nhỏ đối với các cấp chính quyền và bà con dân tộc Chăm, nhất là ở hai làng nghề gốm nổi tiếng là Bàu Trúc (Ninh Thuận) và Bình Đức (Bình Thuận).
Bình luận
Bình luận của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng
Đang tải bình luận...